امام بخارى و جايگاه صحيحش - قاسم اف، الياس - الصفحة ٥٦٢ - حكم«بسم الله» و تناقض ديگر بخارى
خدا صلى الله عليه و آله وابوبكر وعمر وعثمان نماز خواندم وآنها نماز را با «الحمد لله رب العالمين» شروع مىكردند و «بسم الله الرحمن الرحيم» را نمىگفتند.
اخبار فراوان و حتى متواتر گواهى مىدهند كه اين حديث قطعاً موضوع و بىاساس است و با احاديث فراوانى كه هم از خود انس وارد شده مخالف است و هم با احاديث ديگر صحابه و همچنين از حيث سند نيز اين حديث ضعيف است؛ زيرا راوى آن تنها قتاده است و او مدلس است و اين حديث را از انس «معنعن» روايت كرده كه حكم منقطع و ضعيف را دارد. همچنين آثار وضع از اينجا نيز روشن است كه در اين خبر اسم اميرالمؤمنين عليه السلام ذكر نشده است و از اين استفاده مىشود كه اين خبر را دشمنان آن حضرت وضع كردهاند.
البته قبل از بررسى اين حديث بايد بدانيم كه بخارى در اين موضوع نيز باز در صحيحش دچار تناقض ديگر شده و چنين حديثى نيز روايت كرده است:
عن قتادة قال: سأل أنس كيف كانت قراءة النبي صلى الله عليه و آله؟ فقال: كانت مدا ثم قرأ بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ يمد ببسم الله ويمد بالرحمن ويمد بالرحيم؛[١] قتاده مىگويد: از انس سؤال شد كه قرائت پيامبر صلى الله عليه و آله چگونه بود؟ انس گفت: حضرت صلى الله عليه و آله كشيده قرائت مىكردند و سپس «بسم الله الرحمن الرحيم» را خواند «بسم الله» را مىكشيد و «الرحمن» را مىكشيد و «الرحيم» را مىكشيد.
پس امام بخارى در اينجا نيز دچار تناقض آشكار شده است. يادآور مىشويم، تمام مصادرى كه غير از «صحيح بخارى» در پاورقى براى اين حديث ذكر كرديم اين
[١] . صحيح بخارى، كتاب فضائل القرآن، باب: مد القراءة، ج ٤، ص ١٩٢٥، ح ٥٠٤٦؛ المجموع نووى، ج ٣، ص ٣٤٧؛ البدايه والنهايه ابن كثير، ج ٤، ص ٤٦٣؛ فتح القدير شوكانى، ج ١، ص ١٧؛ نيل الاوطار، ج ٢، ص ٢٣٤؛ عون المعبود، ج ٤، ص ٢٣٨.