امام بخارى و جايگاه صحيحش - قاسم اف، الياس - الصفحة ٢٢ - جايگاه علمى امام بخارى

اين حديث شريف ام‌المؤمنين زينب بنت جحش بوده است، ولى بخارى آن را به غلط ام‌المؤمنين سوده معرفى كرده است وحتى درك نكرده كه فاصله بين مرگ زينب وسوده چه مقدار زياد است و آن نيز، اين خبرى را كه او در صحيحش روايت كرده تكذيب مى‌كند. البته در «صحيح بخارى» از اين‌گونه اخبار غلط وبى اساس كم نيست كه در متن كتاب به آن‌ها اشاره شده است.

٣. أن أنسا قال: قيل للنبى صلى الله عليه و آله: لو أتيت عبد الله بن أبى فانطلق إليه النبى صلى الله عليه و آله و ركب حمارا فانطلق المسلمون يمشون معه وهى أرض سبخة فلما أتاه النبى صلى الله عليه و آله قال: إليك عنى والله لقد آذانى نتن حمارك فقال رجل من الأنصار منهم: والله لحمار رسول الله صلى الله عليه و آله أطيب ريحا منك فغضب لعبد الله رجل من قومه فشتمه فغضب لكل واحد منهما أصحابه فكان بينهما ضرب بالجريد والأيدى والنعال فبلغنا أنها نزلت: و ان طائفتان من المؤمنين اقتتلوا فأصلحوا بينهما؛[١] به پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله گفته شد: كاش به نزد عبدالله بن ابى مى‌رفتى (و او را به اسلام دعوت مى‌نمودى). حضرت همراه مسلمين به نزد وى رفتند و او گفت: از نزد من دور شو، همانا بوى الاغت مرا آزار داد. مردى از انصار گفت: به خدا سوگند حتماً الاغ پيامبر صلى الله عليه و آله خوشبوتر از توست. مردى به خاطر ابن ابى غضبناك شد ومرد انصارى را دشنام داد وبراى هر دو طرف افرادى به غضب آمدند وبين دو گروه ضرب وشتم واقع شد و به ما خبر رسيد كه اين آيه «اگر دو گروه از مؤمنين با هم جنگيدند، پس بين آن‌ها صلح نماييد» در اين داستان در باره آن‌ها نازل شد.

بنابر اين حديث، امام بخارى اصحاب عبدالله بن ابى را كه قبل از اسلام ظاهرى‌اش اين داستان واقع شده است، مؤمن معرفى كرده است. ابن حجر در شرح اين حديث مى‌گويد: ابن بطال بر نزول اين آيه‌اى شريفه در اين داستان اشكال كرده است؛ زيرا

[١] . صحيح بخارى، كتاب الصلح، باب: ما جاء في الاصلاح بين الناس، ج ٢، ص ٩٥٨، ح ٢٦٩١.