امام بخارى و جايگاه صحيحش - قاسم اف، الياس - الصفحة ١٣٩ - محبوبترين مردم از نگاه بخارى و عمرو بن عاص

١. عن أبي‌عثمان قال حدثنى عمرو بن العاص: أن النبى صلى الله عليه و آله بعثه على جيش ذات السلاسل فأتيته فقلت: أى الناس أحب إليك؟ قال: عائشة. فقلت: من الرجال؟ فقال: أبوها. قلت: ثم من؟ قال: عمر بن الخطاب. فعد رجالا؛[١] رسول خدا صلى الله عليه و آله عمرو را با جيش ذات سلاسل به جهاد فرستاد. او مى‌گويد: به حضور حضرت رفتم وگفتم: كدام يك از مردم به تو محبوب‌ترند؟ فرمودند: عائشه. گفتم از مردان؟ فرمود: پدرش. گفتم سپس كه؟ فرمود: عمر بن خطاب، سپس مردانى را نام برد.

گرچه اين حديث از يك ناصبى است و با روايات فراوان و متواتر مخالف است كه ذكر خواهد شد، ولى در متن خود حديث آثار وضع از سخن عمرو خيلى روشن است كه بخارى و برخى ديگران آن‌را حذف كرده و به ذكر (پس از عمر مردانى را نام برد) اكتفا كرده و نشانه وضع را حذف و پنهان كرده‌اند.

و اما متن اصلى حديث:

عمرو مى‌گويد: قيل: يا رسول الله، اى الناس احب اليك؟ قال صلى الله عليه و آله: عائشة قيل من الرجال قال: أبوبكر قيل: ثم من؟ قال: عمر قيل: ثم من؟ قال: أبوعبيدة بن الجراح‌؛[٢] به پيامبر صلى الله عليه و آله گفته شد: اى رسول دا، محبوب‌ترين مردم براى شما كيست؟ فرمودند: عائشه، گفته شد: از مردان چه كسى؟ فرمودند: ابوبكر و سپس عمر، سپس ابوعبيده بن جراح.

شعيب ارنؤوط در حاشيه صحيح ابن حبان سند اين حديث را به شرط مسلم صحيح دانسته است.

[١] . صحيح بخارى، كتاب فضائل الصحابه، باب قوله النبي صلى الله عليه و آله: لوكنت متخذا خليلا، ج ٣، ص ١٣٣٩، ح ٣٦٦٢، ج ٤، ص ١٥٨٤، ح ٤٣٥٨؛ صحيح مسلم، كتاب فضائل الصحاب، باب من فضائل ابى‌بكر، ج ٤، ص ١٨٥٦، ح ٢٣٨٤.

[٢] . صحيح ابن حبان، ج ١٥، ص ٤٥٩، ح ٦٩٩٨؛ تاريخ ابن عساكر، ج ٢٥، ص ٤٧٣.