امام بخارى و جايگاه صحيحش - قاسم اف، الياس - الصفحة ١١٣ - قتل امام حسن عليه السلام

مما جعل له. قتل حجرا وأصحابه وبايع لابنه ولم يجعلها شورى وسم الحسن؛[١] بلاذرى از حضين بن منذر رقاشى نقل كرده كه معاويه به صلحى كه با حسن بسته و وعده‌هايى كه داده بود به هيچ كدامش وفا نكرد. او حجر بن عدى را كشت، براى پسرش يزيد بيعت گرفت و به حسن زهر خورانيد.»

حضين بن منذر از سرلشكران اميرالمؤمنين عليه السلام در جنگ صفين بوده و اين خبر را از او مدائنى نقل كرده است و رجالش ثقه هستند.

لمّا بلغ معاوية موت الحسن خرَّ ساجداً لِله ...؛[٢] «وقتى خبر شهادت (امام) حسن به معاويه رسيد، (از خوش‌حالى) براى خداوند سجده كرد. (در بعضى كتاب‌ها «تكبير گفت و خوش‌حالى نمود» آمده است).

عن أم بكر بنت المسور قالت: الحسن سقى مرارا كل ذلك يفلت منه حتى كانت المرة الآخرة التى مات فيها فإنه كان يختلف كبده وقد سمعت بعض من يقول: كان معاوية قد تلطف لبعض خدمه أن يسقيه سما؛[٣] ام‌بكر مى‌گويد: (امام) حسن بارها زهر داده شد و در تمام آن‌ها جان سالم به در برد تا اين‌كه مرتبه‌اى آخرى كه از آن به شهادت رسيد، زهر جگرش را پاره كرد. از برخى شنيدم كه مى‌گفت: معاويه برخى از خادمين او را متمايل كرد تا به او زهر خوراند.

اين خبر را حاكم از ام‌بكر و بقيه از عبدالله بن حسن نقل كرده‌اند.

مسعودى با سند طبرى از ابن عباس نقل كرده است: چون خبر شهادت امام حسن عليه السلام‌

[١] . انساب الاشراف بلاذرى، ج ٣، ص ٤٧؛ شرح نهج البلاغه، ج ١٦، ص ١٧.

[٢] . الامامة والسياسة، ص ١٤٤ و ١٥٠؛ عقد الفريد ابن عبدالربه، ج ٤، ص ١٥٦؛ تاريخ خميس، ج ٢، ص ٢٩٤ و ٣٢٨؛ وفياة الاعيان، ج ٢، ص ٦٦ و ٦٧؛ حيات الحيوان، ج ١، ص ٨٣ و ٨٤؛ ربيع الابرار، ج ٤، ص ٢٠٩؛ ترجمه امام حسن ابن عساكر، ص ٢٣١.

[٣] . المستدرك على الصحيحين، ج ٣، ص ١٨٩، ح ٤٨٠٤؛ تاريخ ابن عساكر، ج ١٣، ص ٢٨٤؛ البداية والنهاية، ج ٨، ص ٤٣ و ٤٧؛ الاستيعاب ابن عبدالبر، ج ١، ص ١١٥ و ٣٨٩؛ سير اعلام النبلاء، ج ٣، ص ٢٧٤.