روض الجنان و روح الجنان في تفسير القرآن - الرازي، ابوالفتوح - الصفحة ٩٧ - ترجمه

عظم [١]جرم [٢]،و اين كه او گفت،«كفر»عرفى است نه اصطلاحى.آنچه او گفت كافر نعمت را گويند.

و آن گروه [٣]از ترسايان كه گفتند مسيح خداست،فرقى‌اند [٤]كى [٥]ايشان را يعقوبيان خوانند و ايشان به تثليث گويند:اقنوم پدر و اقنوم پسر و اقنوم روح القدس، آنگه گويند:سه بودند،يكى شدند و متّحد گشتند،و آنان كه جز ايشان‌اند مسيح را پسر خدا گفتند از مريم.تعالى علوا كبيرا [٦]،ايشان در حقّ مسيح آن گفتند و مسيح ايشان را گفت:اى بنى اسرائيل خداى [٧]را پرستى كه خداى من است و خداى شما تبرّا كرد از آنچه ايشان گفتند و منكر شد قول ايشان را و دعوت كرد ايشان را با عبادت خداى تعالى و اقرار داد كه خداى من است ردّ بر ايشان كه او را خداى گفتند،و نيز خداى شما. إِنَّهُ مَنْ يُشْرِكْ بِاللّٰهِ ،و آنگه بر سبيل تعليل گفت:براى آن‌كه هركه او به خداى شرك آرد و با او انباز گيرد،خداى تعالى بهشت بر او حرام كند و اصل شركت و شرك اجتماع در ملك باشد و تصرّف،يقال:تشاركا في كذا و شارك فلان فلانا و اشترك [٨]اذا جعل شريكا له او لغيره،و اين لفظ در شرع عبارت باشد ازآن‌كه در عبادت غيرى را با خداى تعالى يار كنند [٩]و اين كفر باشد.و مراد اعتقاد استحقاق غيرى باشد عبادت را با خداى تعالى و برآن عقاب مؤبّد باشد و تحريم بهشت به اين آيت و به اجماع امّت،و نام مشرك شامل بود بت‌پرست را و آفتاب‌پرست و ستاره‌پرست و گبر و جهود و ترسا را.

وَ مٰا لِلظّٰالِمِينَ مِنْ أَنْصٰارٍ ،و مراد در آيت به ظالمان كافران‌اند،چه در آيت ذكر كافران رفته و لقوله: إِنَّ الشِّرْكَ لَظُلْمٌ عَظِيمٌ [١٠]،و اگر حمل كنند بر عموم اولى‌تر باشد كافر را و جز كافر را براى آن‌كه هيچ‌كس نباشد كه كسى را بر خدا حمايت كند و نصرت و او را از عذاب برهاند و به اين آيت و مانند اين تمسّك نرسد اصحاب