روض الجنان و روح الجنان في تفسير القرآن - الرازي، ابوالفتوح - الصفحة ٧١ - ترجمه

خواجه مفيد ابو محمّد ما[را] [١]پرسيدند كه:اين چه معنى دارد و آن كدام روز بود؟گفت:آن است كه در خبر آمد كه روز خيبر چون مرحب به در آمد و على پيش او رفت [٢]و او را بكشت با چند شجاع ديگر،جبرئيل آمد و گفت:

يا رسول اللّه انّ له عندك يوما بيومه هذا ،او را در نزد تود روزى هست به بدل اين روز.گفت:چگونه؟ گفت:چنان كه او امروز بذل جهد و افراغ وسع مى‌كند در نصرت تو و اظهار دين تو، تو را فردا بذل و [٣]جهد مى‌بايد كردن در اظهار ولايت و امامت او،گفت:كى باشد [٤]آن،گفت:چون وقت باشد [٥]من آيم و خبر دهم [٦].چون روز غدير بود آمد و اين آيت آورد،فهذا معنى قوله [٧]يوم بيوم راوى خبر گويد عبد اللّه مسعود كه:روز احد اميرالمؤمنين -عليه السّلام-نيزه در [٨]دست مى‌گردانيد و از راست و چپ و پيش و پس مرد مى‌افگند.رسول-عليه السّلام- گفت:

لا تقيّة فى الاسلام بعدك ما عذّر من كتم الحقّ و انت ناصره ،از پس تو و قتال مبارزۀ تو در اسلام تقيّه نيست چه عذر بود آن را كه حق پنهان دارد و چون تو ناصر دارد.چون اين روز بود و اين آيت آمد رسول-عليه السّلام-در آن كار انديشه مى‌كرد پس على را بخواند و اين حال با او بگفت.اميرالمؤمنين گفت:يا رسول اللّه ياد دارى كه مرا گفتى:

ما عذر من كتم الحقّ و انت ناصره فاليوم ما عذر من كتم الحقّ و اللّه عاصمه ،آن روز كه گفت يوم بيوم،آن روز روز بأس بود أعنى روز خيبر روز بأس و شدّت بود و شجاعت بود.و اين روز كه عوض آن بود كه روز غدير بود روز يأس كفّار بود اعني قوله: اَلْيَوْمَ يَئِسَ الَّذِينَ كَفَرُوا مِنْ دِينِكُمْ [٩]،كان بيده شدّة البأس،أعني قوله: وَ أَنْزَلْنَا الْحَدِيدَ فِيهِ بَأْسٌ شَدِيدٌ ، [١٠]و بيد اعدائه اليأس،باش تا فردا كه به دست او كأس بود و به دست دشمنانش يأس،اين روز به دست او تيغى بود آبرنگ،آتش فعل،لا جرم آب از روى دشمنان دين ببرد[١٨-ر]و آتش در