روض الجنان و روح الجنان في تفسير القرآن - الرازي، ابوالفتوح - الصفحة ٥٠ - ترجمه

يوشع گفت:بار خدايا!دانم كه [١]بدان مستحقّ هلاكند،نيكان را چرا هلاك خواهى كردن؟گفت:انّهم لم يغضبوا لغضبى و واكلوهم و شاربوهم،براى آن‌كه ايشان براى خشم من خشم نگرفتند و به [٢]آن فاسقان مؤاكله و مشاربه و مخالطه كردند.

نعمان بن بشير روايت كرد [٣]كه رسول-عليه السّلام-گفت:مثل فاسقى در ميان قومى [٤]صالح [٥]كه او را نهى نكنند از منكر،مثال جماعتى باشد كه كشتيى باشد ميان ايشان به شركت در آن كشتى نشينند،چون كشتى به ميان دريا رسد يكى از ايشان تبرى برگيرد [٦]و كشتى شكستن گيرد،او را گويند:چه مى‌كنى خود را و ما را هلاك خواهى كردن،او گويد [٧]:در نصيب خود و حصّۀ خود تصرّف مى‌كنم.اگر او را به اين گفتار رها كنند و دست او به دست فرونگيرند [٨]كشتى بشكند و او و ايشان [٩]غرقه [١٠]شوند،و اگر منع كنند او را،او و ايشان سلامت يابند،بيانش قوله:

وَ اتَّقُوا فِتْنَةً لاٰ تُصِيبَنَّ الَّذِينَ ظَلَمُوا مِنْكُمْ خَاصَّةً [١١]،گفت:بترسى [١٢]از فتنه [١٣]، يعنى [١٤]عذابى كه فرود آيد [١٥]خاصّه به ظالمان نرسد،مثال او آتش باشد كه چون درافتد تر و خشك تميز نكند [١٦]و صالح را از صالح بازنشناسد. لَبِئْسَ مٰا كٰانُوا يَصْنَعُونَ ،لا[م] [١٧]،تأكيد است،و گفته‌اند:جواب قسمى مضمر است،و تقديره:

و اللّه لَبِئْسَ مٰا كٰانُوا يَصْنَعُونَ ،و فرق ميان صنع و عمل آن است كه عمل هم محكم باشد و هم مشوّش و لكن صنع جز محكم را نخوانند ازآنجا [١٨]پيشه‌وران را صنّاع خوانند كه عمل ايشان به علم باشد و بر وجه احكام و اتّساق بود و