سيصد و شصت مغرب نهادم كه در هر روز به مطلعى برآيد و به مغربى فرود شود [١]ازآنجا گفت: فَلاٰ أُقْسِمُ بِرَبِّ الْمَشٰارِقِ وَ الْمَغٰارِبِ [٢]،چنان كه مطالع و مغارب مختلف مى‌شود مدار و مسير [٣]او مختلف مى‌شود از اينجاست كه هيچ دو روز در سال چند يكديگر نباشد الّا متفاوت به قدر اختلاف او در سير طول و قصر شب و روز پيدا شود آنگه منافع آن جز خداى نداند كه كشت پرورد و نبات روياند [٤]و ميوه رساند و نور گستراند و راه نمايد الى ما لا يحصى كثرة [٥]چون آفتاب فروشود در شب ماه بر آرم تا حساب ايّام و شهور و سنين بدانى و اجل ديون و اوقات معاملات و وقت عبادت [٦]از حجّ و روزه.آفتابت طبّاخى مى‌كند و ماهتابت [٧]صبّاغى مى‌كند اين مى‌پزد و آن مى‌رزد [٨]تا كار تو به برگ و مهيّا باشد و عيش تو در ميانه [٩]مهنّا [١٠]باشد، اين نه به تدبير توست به تقدير من است. ذٰلِكَ تَقْدِيرُ الْعَزِيزِ الْعَلِيمِ [١١]،تقدير خداى عزيز است كه هيچ غالبى او را غلبه نتواند [١٢]،عليمى كه مصالح خلايق او راند [١٣]به عزّت بكند و به حكمت بنهد راى تو را به [١٤]اين راه نيست انديشه را بدين [١٥]گذر نيست، تقدير تو بدين [١٦]محيط نشود تدبير تو بدين نرسد:

و ليس بتقدير الكواكب ما ترى و لكنّه تقدير ربّ الكواكب
وَ هُوَ الَّذِي جَعَلَ لَكُمُ النُّجُومَ ،«جعل»اين جا به معنى«خلق»است براى آن متعدّى است به يك مفعول،او آن خداست [١٧]كه براى شما ستارگان بيافريد،هم از جملۀ تعداد نعمت است مورد آيت مورد منّت است چرا آفريد؟بى‌غرض نيست و از عرض [١٨]مثل خالى نيست.

[١] .همۀ نسخه بدلها بجز بم:فروشود.

[٢] .سورۀ معارج(٧٠)آيۀ ٤٠.

[٣] .آج،لب:سير.

[٤] .آج،لب،مل:بروياند.آن:برويانيد.

[٥] .لب،بم:كثيرة.

[٦] .مج،وز،مت،آج،لت،مر:عبادات.

[٧] .مج،وز،مت،مر:ماهتاب،آج،لب:ماهت.

[٨] .بم،آف،مر:مى‌ريزد.

[٩] .مج،وز،مت:ميان.

[١٠] .مج،وز،مت،لب،آف،لت:مهيّا.

[١١] .سورۀ يس(٣٦)آيۀ ٣٨.

[١٢] .آج،لب+كرو.

[١٣] .مج،وز،مت،آج،لب،لت،آن،مر:داند.

[١٤] .آج،لب:با.

[١٥] .مج،وز،مت،لت،مر:انديشۀ تو را بر اين.

[١٦] .مج،وز،مت:به اين.

[١٧] .مج،وز،مت:خداى است.

[١٨] .آج،لب،مر،آف،لت،آن،مر:غرض.