روض الجنان و روح الجنان في تفسير القرآن - الرازي، ابوالفتوح - الصفحة ٣٣ - ترجمه
نباشد،بل منقبت باشد بر وجهى كه لم يسبقه الاوّلون و لم يلحقه الآخرون خواهند تا قلب كنند از منقبت با [١]منقصت و اين خبر نشنيدند كه يك روز رسول-عليه السّلام- نماز بامداد مىگزارد [٢]اعرابى كه او قريب عهد بود به اسلام در قفاى رسول -عليه السّلام-نماز مىكرد،رسول-عليه السّلام-سورۀ و النّازعات مىخواند تا به اين جا رسيد كه خداى تعالى از فرعون حكايت كرد [٣]كه او گفت: أَنَا رَبُّكُمُ الْأَعْلىٰ [٤]، اعرابى از سر اعتقاد پاك و [٥]عصبيّت دين طاقت نداشت تا در نماز گفت:كذب ابن الزّانية [٦].چون رسول-عليه السّلام-سلام بازداد،صحابه روى به ملامت در او نهادند [٧]و گفتند:نماز تباه كردى و در نماز سخن گفتى و سوء [٨]ادب كار بستى كه در مسجد در نماز به حضرت رسول فحش گفتى،اعرابى بازماند،جبريل آمد و گفت:خدايت سلام مىكند و مىگويد:بگو اين قوم را تا زبان ملامت از او كوتاه كنند كه من آنچه او گفت از فحش از او به تسبيح و تهليل برگرفتم براى آنكه از سر اعتقاد پاك گفت و تعصّب دين،يا عجب اعرابى جلف در نماز در مسجد لفظى فحش گفت از او به تسبيح برگرفتند،مردى كه او از اركان اسلام ركنى است،زكات كه از اركان دين ركنى است به جاى آرد بر او عيب كنند هم بهمنزلۀ آن باشد كه كسى كه آفتاب را عيب كند [٩]،كور آفتاب نبيند آفتاب را چه نقصان بود: [١٠]
ما ضرّ شمس الضّحى بيضاء مشرقة
ان ليس يبصرها القوم الّذين عموا
و هل يضرّ البزاة [١١]البيض قانصة [١٢]
ان بات تنكرها الغربان و الرّخم
اگر كلاغ مردار خوار فضل باز شكارى [١٣]را منكر باشد او را چه زيان دارد!
[١] .آف:يا.
[٢] .مج،مت،وز،آج،لب،آن،مر:مىگذارد.
[٣] .آج،لب:خبر كرد.
[٤] .سورۀ نازعات(٧٢)آيه ٢٤.
[٥] .مج،مت،وز:در.
[٦] .مج،مت،وز،لت،مر+دروغ گفت از پسر زانيه
[٧] .آف:در نهادند.
[٨] .اساس:سوى،با توجه به مج و مضمون عبارت تصحيح شد.
[٩] .مج،مت،وز،لت،مر+آنگه.
[١٠] .مج،مت،وز،مر+شعر.
[١١] .مت،مر:البزاة،لت:براة.
[١٢] .مج:فانصه،وز:فائضة،آج،لب،آن:قابضة،مر:قافضة.
[١٣] .مج،مت،وز،لت،مر:شكار كن.