روض الجنان و روح الجنان في تفسير القرآن - الرازي، ابوالفتوح - الصفحة ٢٤٣ - ترجمه

روز بر او [١]مى‌گذرد همه خداى راست.بعضى [٢]اهل معانى گفتند كه مراد آن است كه:و له ما سكن و تحرّك فى اللّيل و النّهار،هرچه در حيّز وجود است از ساكن و متحرّك همه او راست.آنگه ذكر متحرّك بيفگند لدلالة الكلام عليه،چنان كه دگر [٣]جا گفت: سَرٰابِيلَ تَقِيكُمُ الْحَرَّ [٤]،و مراد آن است كه تقيكم الحرّ و البرد،و لكن اكتفا كرد [٥]به ذكر يكى از ديگر وَ هُوَ السَّمِيعُ الْعَلِيمُ ،أى السّميع لأقوالهم العليم باحوالهم،او گفتار ايشان مى‌شنود و احوال ايشان مى‌داند.كلبى گفت سميع است به مقالۀ [٦]ناسزاى قريش كه در حقّ او مى‌گويند عليم است به صلاح در تبقيۀ ايشان و روزى دادن [٧]ايشان.

قُلْ أَ غَيْرَ اللّٰهِ أَتَّخِذُ وَلِيًّا ،كلبي گفت:سبب نزول [٨]آيت و آن‌كه پيش از اين است آن بود كه كفّار قريش گفتند:يا محمّد،ما مى‌دانيم كه تو را درويشى و حاجت بر اين [٩]داشته است تو از اين گفتن امساك كن كه ما مالهاى[خود] [١٠]با تو مقاسمت كنيم،اندى [١١]كه تو خدايان ما را بخوانى يا [١٢]بپرستى،خداى تعالى اين آيتها فرستاد كه رسول مرا به مال مى‌فريبى [١٣]و هرچه شب و روز بر او [١٤]مى‌گذرد [١٥]مراست و او را با عبادت جز من مى‌خوانى [١٦]بگو اى محمّد كه من خداى را بپرستم [١٧]يا جز او يارى و خداوندگارى گيرم [١٨]؟پس ازآن‌كه بدانسته‌ام كه او آفرينندۀ آسمانها و زمينهاست.و«فطر»ابتداى آفريدن باشد،و فطر،نيز شكافتن باشد [١٩]. إِذَا السَّمٰاءُ