روض الجنان و روح الجنان في تفسير القرآن - الرازي، ابوالفتوح - الصفحة ٢١٠ - ترجمه
قال الله تعالى خداى تعالى،گفت به جواب عيسى كه:من اين خوان بفرستم.
مدنيان و شاميان و عاصم خواندند: مُنَزِّلُهٰا بالتّشديد،از تفعيل براى تكثير فعل گفتند براى آنكه چند بارها فرود آمد،و در خبر هست كه:چهل بامداد فرود مىآمد [١]،و باقى قرّاء خواندند:«منزلها»بالتّخفيف من الانزال،و لكن شرط آن است كه هركه [٥٢-پ]پس از آن،يعنى پس از [٢]نزول آن كافر شود من او را عذابى كنم كه هيچكس را از جهانيان چنان عذاب نكرده باشم.خداى تعالى خوان بفرستاد و ايشان كافر شدند و خداى تعالى ايشان را مسخ كرد با خوك و بوزينه [٣]كرد.
عبد اللّه عمر گفت:از اهل دوزخ آنان كه ايشان را عذاب [٤]سختر [٥]باشد منافقان باشند و آنان كه كافر شدند به مائده از قوم عيسى و آل فرعون.علما خلاف كردند در آنكه [مائده] [٦]فرود آمد يا نيامد[مجاهد گفت:فرود نيامد،و اين مثلى است كه خداى تعالى بزد.حسن بصرى گفت:مائده فرونيامد ] [٧]براى آنكه قوم چون اين شرط بشنيدند كه: فَمَنْ يَكْفُرْ بَعْدُ مِنْكُمْ فَإِنِّي أُعَذِّبُهُ عَذٰاباً لاٰ أُعَذِّبُهُ أَحَداً مِنَ الْعٰالَمِينَ ،استغفار خواستند و گفتند:نخواهيم [٨].و درست آن است كه گفتند:
مائده [٩]فرود آمد براى آنكه ظاهر قرآن دليل آن مىكند،خداى تعالى گفت: إِنِّي مُنَزِّلُهٰا ،من فروفرستم آن را،و اين خبرى است مطلق و در اخبار او تعالى خلاف نبود.دگر اخبار متواتر آمد از صحابه و تابعين و اهل علم.
كعب الأحبار گفت:روز يكشنبه فرود آمد،براى آن ترسايان آن را عيد گرفتند.مفسّران خلاف كردند در كيفيّت آن و آنچه بر او بود از طعام.
قتاده روايت كرد از [١٠]خلاس [١١]بن عمرو عن عمّار بن ياسر كه رسول -عليه السّلام-گفت:مائده فرود آمد بر او نان و گوشت بود،و ايشان درخواستند از
[١] .مج،وز،مت،آج،لب:فرود آمد.
[٢] .مج،وز:ندارد.
[٣] .مج،وز،مت:بوزنه.
[٤] .آج،لب:عذاب ايشان.
[٥] .مج،وز،مت،آج،لب،آف،لت،مر:سختتر.
[٧] [٦] .اساس:ندارد،با توجّه به مج،وز افزوده شد.
[٨] .وز:بخواهيم.
[٩] .مج،وز،مت:خوان.
[١٠] .مج،وز،مت:عن.
[١١] .مج،وز:خلاص،آف:خلاش.