روض الجنان و روح الجنان في تفسير القرآن - الرازي، ابوالفتوح - الصفحة ١٨٢ - ترجمه

مراد [١]آيت آنان‌اند كه از پس ما آيند كه چون بگويند از ايشان قبول نكنند.

حسن [٢]و ربيع و ابو العاليه روايت كردند از عبد اللّه مسعود كه:او را از اين آيت پرسيدند،گفت:اين نه آن روزگار است،مى‌بايد گفتن و امربه‌معروف و نهى منكر مى‌بايد كردن [٣]ما دام تا برآن كار مى‌كنند [٤]و قبول مى‌كنند،چون قبول نكنند به كار خود مشغول بايد بودن و احوال خود را مراعات كردن.آنگه گفت:اين آيت قرآن بر وجوه مختلف فرود آمد،بعضى آن است كه پيش ازآن‌كه فرود آمد تأويل آن گذشته بود،و بعضى آن است كه تأويل آن در عهد رسول-عليه السّلام-برفت،و بعضى آن است كه تأويل هنوز پديد آمده نيست،و بود كه در آخر زمان باشد و بود كه تأويل آن روز قيامت بود از آيات حساب و كتاب و ثواب و عقاب [٥]ما دام تا دلهاتان و هواتان [٦]يكى باشد،و متفرّق نباشى [٧]،هركسى را با خود كار بود عند آن تأويل آيت باشد.

ابو ثعلبة الخشنىّ گفت:رسول-عليه السّلام-را ازين آيت پرسيدم،گفت:امربه‌معروف و نهى منكر مى‌كنيد [٨]تا آنگه كه بينيد [٩]كه مردمان دنيا بر دين بگزينند [١٠]و در فرمان بخيل شدند و متابعت هواى نفس بر دست گرفتند و هركس به رأى خود معجب و مستبد شدند،آنگه هركسى حصّۀ نفس خود و آنچه به خاصّۀ او بازگردد نگاه داريد [١١]و عوامّ را رها كنيد [١٢]به كار خود كه از پس شما روزگارى خواهد بودن كه [١٣]ايّام صبر باشد،در آن ايّام هركس كه به طاعت خداى عمل كند ضلال ديگران او را زيان ندارد،بل ضلال و هلاك او بر او باشد.و آن‌كس كه در آن روزگار مثل عمل شما كند،يك طاعتش را پنجاه ثواب باشد،و هر مردى را از ايشان پايۀ پنجاه مرد از شما دارند.

گفتند:يا رسول اللّه!يكى از ايشان و پنجاه از ما؟گفت:يكى از ايشان و پنجاه