روض الجنان و روح الجنان في تفسير القرآن - الرازي، ابوالفتوح - الصفحة ١٨١ - ترجمه
رسول-عليه السّلام-شنيدم كه گفت:مردمان چون منكرى بينند و تغيير نكنند، خداى تعالى عقاب عام فرستد ايشان را،امربهمعروف و نهى منكر كنيد و تهاونه [١]مكنيد در اين معنى و به اين آيت معذور [٢]مباشيد كه گويى چو من كار خود كرده باشم مرا با كسى سبيلى نيست كه به خداى اگر امربهمعروف و نهى منكر كنى [٣]و الّا خداى تعالى[٤٥-ر]مسلّط كند بر شما بترين [٤]خلقان و بر شما نهد عذاب.بدان كه نيكان شما ذليل شوند ايشان را،و چون دعا كنند خداى تعالى اجابت نكند.
و أبو هريره گفت ما رسول خداى را گفتيم:يا رسول اللّه،اگر ما همه معروف بهجاىآريم و امر نكنيم و از همه منكر اجتناب كنيم و نهى نكنيم ما را زيان دارد؟ رسول-عليه السّلام-گفت:امربهمعروف كنيد و اگرچه همه معروف به جاى نياريد،و نهى منكر كنى [٥]و اگرچه از همه منكر اجتناب نكنى [٦].
بعضى دگر گفتند معنى آيت آن [٧]است كه:بر شما باد كه خود را نگاه دارى [٨]چه اگر امربهمعروف و نهى منكر كنى [٩]و از شما قبول نكنند شما را زيان ندارد.
شقيق بن عقال [١٠]گفت،عبد اللّه عمر را گفتند:اگر بنشينى [١١]در اين روزگار و امربهمعروف نكنى [١٢]و اين آيت كاربندى [١٣]كه: عَلَيْكُمْ أَنْفُسَكُمْ لاٰ يَضُرُّكُمْ مَنْ ضَلَّ .
عبد اللّه عمر گفت:مراد به اين آيت نه منم و اصحاب من،براى آنكه رسول -عليه السّلام-گفت:
الا فليبلّغ الشّاهد الغائب ،الا و بايد كه شاهد [١٤]به غايب رساند،ما حاضر بوديم و شما غايب،ما را به شما مىبايد رسانيد [١٥]،انّما [١٦]
[١] .لت:تهاون.
[٢] .لت:مغرور.
[٩] [٥] [٣] .كنى/كنيد.
[٤] .آف:بدترين.
[٦] .نكنى/نكنيد.
[٧] .مج،مت،وز:اين.
[٨] .دارى/داريد.
[١٠] .آج،لب:سعيد بن عقال،چاپ شعرانى(٣٥٢/٤):سعيد بن عقار.
[١١] .لب:نبشتى،لت:بنشينيد.
[١٢] .مج،وز،لت:امربهمعروف و نهى منكر نكنى،لت:نكنيد.
[١٣] .كاربندى/كاربنديد.
[١٤] .مج،وز:حاضر.
[١٥] .مج،وز،مت،لت،آن:رسانيدن.
[١٦] .اساس:امّا،با توجه به مج،وز تصحيح شد.