روض الجنان و روح الجنان في تفسير القرآن - الرازي، ابوالفتوح - الصفحة ١٥٧ - ترجمه
باشد آنچه بر او لازم بود به منا كشد و اگر به عمره محرم باشد [١]به مكّه كشد و جزاء صيد بر عالم و جاهل لازم و واجب باشد و اگر عمد كند با لزوم جزا مأثوم و بزهكار باشد،اگر به خطا رود از او بر او اثم نباشد [٢]اگر كشنده آزاد باشد جزا بر او بود [٣٩-ر]و اگر بنده [٣]باشد بر سيّدش باشد [٤]و كوچك را بر او كفّارت نبود و بر بزرگ كفّارت بود و پشيمان را به توبه و پشيمانى عقاب آخرت ساقط شود،و مصرّ را در آخرت عقاب باشد و مبتدى [٥]را بر او كفّارت بود و معيد را خداى تعالى انتقام كشد.
مأمون گفت:احسنت يا ابا جعفر!احسن اللّه جزاك [٦]تو نيز نشاط [٧]كنى [٨]كه [٩]از قاضى مسئله بپرسى.ابو جعفر-عليه السّلام-گفت [١٠]:روا باشد يحيى أكثم گفت:
بپرس،اگر دانم بگويم و اگر ندانم فايده گيرم از تو،گفت:چه گويى در مردى كه بامداد در زنى نگرد بر او حرام باشد چاشتگاه بر او حلال بود،نماز پيشين حرام بود نماز ديگر بر او حلال شود،نماز شام بر او حرام بود نماز خفتن بر او حلال بود،نيمشب بر او حرام بود،چون صبح برآيد بر او حلال بود.يحيى أكثم گفت:من اين مسئله ندانم و راه نبرم به او،اگر كرم كنى [١١]ما را فايده دهى.گفت:اين زن [١٢]پرستارى باشد از آن كسى،مرد اجنبى در او نگرد نظرش در او حرام بود چاشتگاه بخرد او را،حلال شود بر او،نماز پيشين آزادش كند بر او حرام شود،نماز ديگر بر او نكاح بندد حلال شود بر او،نماز شام ظهار كند از او بر او حرام شود،نماز خفتن بردهاى آزاد كند بر او حلال شود،نيمشب طلاقش دهد بر او حرام شود،صبح برآيد رجعت كند بر او حلال شود.
[١] .مج،مت،وز،لت،مر+آنچه بر او لازم باشد.
[٢] .مج،مت،وز،آج،لب،لت،مر+و.
[٣] .مج،مت،وز،لت،مر:برده.
[٤] .آج،مت،وز،لت،مر،بود.
[٥] .اساس،بم،آف:مبتد،با توجّه به مج و ديگر نسخه بدلها افزوده شد.
[٦] .آج،لب:جزاك اللّه.
[٧] .آج،لب،لت:نشاطى.
[٨] .مج،مت:نكنى.
[٩] .آج،لب:اگر.
[١٠] .آج،لب:گفت عليه السّلام.
[١١] .همۀ نسخه بدلها بجز بم+و.
[١٢] .آج،لب:ندارد.