عكرمه روايت كرد از عبد اللّه عبّاس كه گفت:مردى نزديك [٢]رسول آمد و گفت:يا رسول اللّه!من دوش،پاره‌اى گوشت بخوردم در ميانۀ شب مرا انتشار رنجه داشت،من گوشت بر خويشتن حرام كردم،خداى تعالى اين آيت فرستاد: يٰا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لاٰ تُحَرِّمُوا طَيِّبٰاتِ مٰا أَحَلَّ اللّٰهُ لَكُمْ ،خداى تعالى خطاب كرد با مؤمنان و گفت:اى گرويدگان [٣]و تصديق‌كنندگان،حرام مكنيد بر خود ملاذّ و مشتهيات كه خداى تعالى شما را حلال كرده است و مطاعم و مشارب و ملابس و مناكح و انواع آنچه به او انتفاع بگيرند [٤]،چه تحريم و تحليل تابع مصالح بود [٥]آن داند كه عواقب داند عالم الذّات داند،پس تحريم و تحليل نه كار شماست كار خداى است،و اگر كسى گويد:[طعامى حلال را يا جامه حلال را يا جز آن‌كه بر من حرام است حرام نشود بر او و به نزديك ما چه آنچه خداى تعالى حلال كرده باشد به تحريم محرّمى حرام نشود] [٦]و اگر كسى [٧]گويد:زن حلال خود را كه انت علىّ حرام،تو بر من حرامى به نزديك ما حرام نشود و طلاق نباشد و هيچ لازم نيايد جز توبه.و به نزديك فقها اين لفظ از كنايات طلاق است و به او يك طلاق برافتد،و به نزديك ما به كنايت طلاق واقع نباشد [٨]. وَ لاٰ تَعْتَدُوا ،و ظلم مكنيد.بعضى گفتند:مراد آن است كه تعدّى مكنيد از حلال به حرام،بعضى دگر گفتند:مراد به اعتدا آن است كه در اين معنى غلوا [٩]مكنيد به خويشتن خصى [١٠]كردن كه خداى تعالى دوست ندارد آنان را كه اعتدا و اسراف و غلوا [١١]كنند.

وَ كُلُوا مِمّٰا رَزَقَكُمُ اللّٰهُ حَلاٰلاً طَيِّباً ،صورت صورت امر است و مراد به اباحت.

و حدّ روزى هر چيزى باشد كه حى[٢٩-پ]را [١٢]بود كه به آن منتفع شود و كسى را

[١] .مج،مت،وز،لت،مر+و.

[٢] .مج،مت،وز،لت،مر:به نزديك.

[٣] .مج،مت،وز،لت:گروندگان.

[٤] .مج،مت،وز:برگيرند.

[٥] .مج،مت،وز،لت،مر+مصالح.

[٦] .اساس:ندارد،از مج افزوده شد.

[٧] .مج،مت،وز،لت:مردى.

[٨] .آف،آن:نشود.

[١١] [٩] .مج،مت،وز،آج،لب،آف،لت:غلو.

[١٠] .مج،مت،وز،لت:بكردن.

[١٢] .آج،لب+روا.