جدا خواندن دو نماز و انجام آنها در وقت خود، واجب است و نبايستى ترك شود. اما چون در مقابل اين روايات متعدد قرار گرفتند، در فهم مفاد آنها درماندند و هركس خواست تا محملى براى آن دست و پا كند و ابو شعثا يكى از آنها بود كه اين روايات را به جمع صورى تفسير كرد.

٤. جمع بين دو نماز به سبب باران

كسانى كه جمع اختيارى، بين دو نماز را در غير سفر جايز ندانسته‌اند، به اين تأويل پناه برده‌اند. نووى گفته است:

برخى جمع بين دو نماز، توسط پيامبر را به اين صورت تأويل‌كرده‌اند كه عذرى مثل باران وجود داشته است. اين تأويل از طرف گروهى از بزرگان متقدمين مطرح شده است.

نووى پس از نقل اين تأويل، آن را با روايات ديگرى كه حاكى از با هم خواندن دو نماز توسط پيامبر(ص)، بدون اين كه ترسى يا بارانى وجود داشته باشد، تضعيف كرده است. (٩٦)علت اين گونه تأويل‌ها اين بوده كه خواسته‌اند، روايات را با فتواى جمهور تطبيق دهند و گرنه، روايات تصريح مى‌كنند كه اين جمع از طرف پيامبر(ص) در صورتى بوده كه عذرى وجود نداشته است. اگر در رواياتى كه از ابن عباس نقل كرديم ملاحظه شود، معلوم خواهد شد كه جمع بين دو نماز توسط پيامبر(ص) به خاطر وجود عذر نبوده، بلكه به سبب رفع مشقت از امت بوده‌است. به عنوان مثال در برخى از آنها عبارت: «في غير خوف ولاسفرٍ» آمده (ر.ك: روايت‌هاى شماره ١،٢،١٥، ١٦، ١٨ و ٢٣) و در برخى ديگر عبارت: «في غير خوف ولامطرٍ» آمده (ر.ك: روايت‌هاى شماره٣،٤، ١١، ١٢ و ١٩) در روايتى ديگر عبارت: «في غير سفر ولامطر» آمده (ر.ك: روايت ٢٢)، در روايتى ديگر عبارت: «من غير خوف ولاعلّة» آمده (ر.ك: روايت شماره ٢٦) و در روايتى ديگر عبارت: «من غير مرض ولاعلّة» آمده است (ر.ك: روايت شماره ٢٨). علاوه بر اين،

(٩٦)شرح صحيح مسلم، نووى، ج٥، ص٢٢٥.