فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ١١٨ - پاسخى به نقد مقاله اعتبار ابزار جديد در رؤيت هلال محمد جواد فاضل لنكرانى
موقعيتى و نيز مقدار زاويه ماه از خورشيد هنگام غروب خورشيد و همچنين اختلاف طول هاى دايرة البروجى ماه و خورشيد را عرف عام مىتواند بفهمد؟!
٩. ص ٢١٧ :
«اوّلاً ادعايى است بدون دليل...» .
دليل مطلب همين است كه در روايات، متعلق رؤيت هلال است يعنى واقع هلال نه رؤيت پذيرى هلال، و از طرفى هم در زمان مقارنه هلال وجود ندارد.
١٠. ص ٢١٧ :
«موضوع قراردادن خروج قمر از محاق و تحت الشعاع...».
به نظر مىرسد كه اوّلاً: با معيار قراردادن قبل از نصف النهار و بعد از آن بتوان اين توالى فاسد را حلّ كرد.
ثانياً: اين امور در رؤيت پذيرى هم به شكل ديگرى وجود دارد. اگر نسبت به يك افق در يك ساعت معين رؤيت پذيرى وجود داشته باشد و نسبت به افق ديگر در ساعت ديگر در اين صورت اختلاف دو روز مطرح مىشود كه مهمترين تالى فاسد است. به عبارت ديگر، در رؤيت پذيرى همين مقدار بس كه بين هشت تا سيزده ساعت اختلاف وجود دارد.
١١. ص ٢١٨:
« با توجه به تأكيد روايات فراوان بر رؤيت ... و عدم امكان ناديده گرفتن آنها و از سوى ديگر موضوعيت نداشتن رؤيت، مقتضاى رعايت اين دو جهت آن است كه بگوييم رؤيت هلال در ادله طريق است براى رؤيت پذيرى هلال...».
واقعاً ايشان اين عبارات را چگونه تفسير و معنى مىكنند؟ ما در روايات تعبير به رؤيت داريم و در اين جهت كه آن را طريق يا موضوع قرار دهيم از هيچكدام نمىتوانيم ذوالطريق را استفاده كنيم، بلكه به عكس اگر ذوالطريق را پيدا كرديم مىتوانيم بفهميم كه رؤيت طريق است يا خير؟ اگر بگوييم خروج از تحت الشعاع ملاك است يا اينكه بگوييم همين خروج هلال واقعى است در اين فرض رؤيت طريق است.
اساساً اين عبارت كه رؤيت طريق است براى رؤيت پذيرى، چگونه قابل تفسير است در حالى كه شبيه جمع متخالطين است؟ كسانى كه رؤيت پذيرى را مطرح مىكنند موضوعيت رؤيت (موضوعيت در حد امكان رؤيت، نه فعليت رؤيت) را مفروض مىگيرند نه طريقيت را. ما پيشتر گفتيم كه رؤيتپذيرى اوّل دعوى است و در حقيقت