فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ٥٥ - تشريع و فصول اذان در پرتو كتاب و سنت جعفر سبحانى

حذف عبارت: «حىّ على خير العمل» از فصول اذان و اقامه، بدعت ديگرى است كه معمول شده است، آن هم به اين بهانه كه گفتن «حىّ على خير العمل» موجب انصراف مردم از جهاد مى‌شود، زيرا وقتى مردم بفهمند كه نماز بهترين عمل است، به آن اكتفا كرده، از جهاد روى بر مى‌گردانند! اين بدعت، آشكارا، نابود كردن تشريع و دست اندازى در آن با تفلسفى بيهوده است؛ زيرا مسلّماً شارع مقدس به اين مخدور آگاه بوده و با توجه به آن، اين فصل را در اذان وارد كرده است.

قوشجى(يكى از متكلمان اشاعره) از خليفه دوم نقل كرده كه روى منبر گفت:

«سه چيز در دوره رسول خدا(ص) وجود داشته است كه من از آنهانهى كرده و آنها را حرام مى‌كنم و كسانى را كه مرتكب آنها شوند، مجازات مى‌كنم. آن سه چيز عبارتند: متعه زنان، متعه حج و فصل حىّ على خير العمل». (١٠١)

شيعيان اجماع دارند كه اين فصل، جزئى از اذان است و از دوره پيامبر(ص) تاكنون بر همين منوال عمل كرده‌اند و اين فصل به شعارى براى آنان تبديل شده است؛ به طورى كه بسيارى از مورخان، شيعه را به عنوان كسانى كه «حىّ على خير العمل» مى‌گويند ياد كرده‌اند.

حلبى گفته است:

از ابن عمرو از امام زين العابدين، علىّ بن الحسين(ع) نقل شده است كه اينان در اذان‌هايشان بعد از عبارت: «حىّ على الفلاح»، عبارت «حىّ على خير العمل» را مى‌گفته‌اند. (١٠٢)