رمضان‌درحال غذا خوردن ديده شود. بايد اين كار او را حمل بر آن كرد كه يا مسافر است يا روزه برايش ضرر دارد يـا مكرَه اسـت و يا جاهل به رمضان يا مبطل بودن يا وجوب روزه است‌و....

و اما حمل گفته مسلمان بر مطابق با واقع، از اين قاعده استفاده نمى‌شود؛ زيرا قاعده بر عدم تكذيب گفته مسلمان دلالت دارد. پيد است كه سكوت يا ترديد نسبت به صدق و كذب نيز با تكذيب نكردن سازگار است.

٢ـ مقصود از حمل فعل و قول مسلمان برصحت اين است كه آن را مطابق با شرع و واقع بدانيم؛ بنا بر اين تمام آثار مطابقت با شرع و واقع از روى تعبد بر آن بار مى‌شود ليكن مشهور فقها چنين معنايى را نپذيرفته‌اند.

خاتمه

مؤلف در پايان متعرض اين مسأله شده كه آيا قاعده «يحرم من الرضاع ما يحرم من النسب» تمام آثار و احكام نسب را مانند: حرمت نكاح،نفى ربا، عدم قصاص، بطلان نكاح زن پدر،حرمت زوجه با ظهار، وجوب اطاعت فرزند از پدرو حرمت عقوق در رضاع را در بر مى‌گيرد، يا آنكه تنها در حوزه نكاح جريان دارد؟ ايشان ديدگاه دوم را مى‌پذيرد. در پايان ضمن بحثى مفصل بيان مى‌دارد كه به اين در باب عتق قاعده استدلال شده است.