اسرائيل كه تضعيف آن مذبح كنند تا وباء مرتفع شود. ايشان در پهلوى آن مذبح مثل آن بساختند و وباء زياده شد. صورت حال با آن نبي گفتند، وحي آمد كه ايشان مثل آن مذبح در پهلوى آن ساخته‌اند، و آن تضعيف مكعب نيست پس استغاثه بافلاطون كردند، گفت شما را نفرت از هندسه بود حق تعالى شما را باين صورت تنبيه فرمود، هرگاه كه استخراج خطين بر نسبت واحده توانيد كرد مقصود حاصل گردد.

تحقيق كلام در اين مقام آنكه‌ [١] خط ا ب را طول مذبح فرض كنيم، و خط ا ح را ضعف آنكه ضلع هشتم مكعب ا ب است بر وجهي كه زاويه ب ا ج قائمه باشد، و اتمام سطح ا ب ر (د) ج كنيم، و وصل قطر، ا ر (د) ، و تنصيف او بر نقطه ط، و اخراج خطين ر (د) ح ر (د) ب باستقامت كنيم، و مسطره را بر نقطه آ گذاشته و او را تحريك كنيم خطين مخرجين تا خط ر ط ه ط مساوي شوند اكنون ا ب ب ه ر ح ح ا ر ا كه اربعه متواليه‌اند، بر نسبت واحده يعني نسبت ا ب به ب ه چون نسبت ب ه به ر ح است و چون نسبة ر ح به ح ا براى آنكه اگر قطر ب ح كه بضرورت بر نقطه ط گذرد وصل كنيم، و از نقطه ط عمود ط ح بر خط د، اخراج كنيم، البته تنصيف ح ي نمايد، و سطح ر (د) در ر ح با مربع ح ح مثل مربع ح راست، بشكل ششم از مقاله دويم كتاب اقليدس‌ [٢] و مربع ح ط را مشترك سازيم، بس سطح ي در ر ح با مربعين ح ح ح ط، اعني: مربع، ح ط بشكل عروس، مثل مربعين ح ر ح ط است، يعني: مربع ر ط است اعني ط ه، و بمثل اين بيان كنيم كه سطح ي (د ه) و ر ه ب، با مربع ط ب، يعني با مربع ج ط مثل مربع ط ه است، يعني، ر ط، پس سطح ي (د) ر در ح مثل سطح ي (د) ه در ب ه است (پس نسبت ي در به رده يعني: نسبت ا ب به ب ه بشكل چهارم از مقاله ششم، و شانزدهم از پنجم، مثل نسبت ه ب به ر ح است، بشكل شانزدهم از مقاله ششم و مثل نسبت ر ح به ح ا بچهارم از ششم و شانزدهم از پنجم مذكور. و بيان آن بوجهي ديگر در ذيل تحرير اقليدس كه خواجه نصير الدين طوسي براى اقامت برهان بر شكل يازدهم از مقاله دوازدهم نوشته مسطور است. پس نسبت مكعب ا ب الى ا ح چون نسبت ا ب به ه ب است مثلثة

ق-كتبهم، روى الزمخشري في الفائق: اتاني في زمن التابعين برجل ارتد عن الاسلام. فقال كعب: ادخلوه المذابح وضعوا التوراة و حلفوه باللّه، و قيل هي المحاريب، و المحراب المكان الرفيع و المجلس الشريف المنيع لانه يدافع عنه و يحارب دونه، و يسمى القصر و الغرفة المنيفة محرابا، و قيل هي المقاصير، و المقصورة الدار او حجرة منها، و مقصورة المسجد: مقام الامام.

كذا في المغرب.

[١] راجع الى صحيفة الاشكال: شكل (٣) .

[٢] كل خط نصف و زيد فيه خط آخر على استقامة فمجموع سطح الخط مع الزيادة في الزيادة و مربع النصف يساوي مربع النصف مع الزيادة.