تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٢٢٦ - منطق آسمانى

أَدْعُوا إِلَى اللَّهِ‌- به سوى خدا فرا مى‌خوانم.»/ ٢٧٣ نه براى خود يا وطن يا سرزمين و قبيله‌ام.

عَلى‌ بَصِيرَةٍ أَنَا وَ مَنِ اتَّبَعَنِي‌- من و پيروانم راه خود را آشكارا مى‌شناسيم.» و آن را مى‌پيماييم و ذرّه‌اى شك نمى‌كنيم و راه، راه هوا يا تقليد يا قبول تحميلها نيست.

منطق آسمانى‌

وَ سُبْحانَ اللَّهِ وَ ما أَنَا مِنَ الْمُشْرِكِينَ‌- و پاك است خدا و من از مشركان نيستم.» [١٠٩] مؤمنان به راهى مى‌روند كه خداشناسان پيشين بدان راه رفته‌اند.

خداوند از ميان خود مردم مردانى را برانگيخت و به آنان وحى كرد چنان كه به محمد (ص) وحى نمود.

وَ ما أَرْسَلْنا مِنْ قَبْلِكَ إِلَّا رِجالًا نُوحِي إِلَيْهِمْ مِنْ أَهْلِ الْقُرى‌- و ما پيش از تو به رسالت نفرستاديم مگر مردانى را از مردم قريه‌ها كه به آنها وحى مى‌كرديم.» (مردم شهرهايى كه پيامبران بدانها فرستاده شده‌اند).

أَ فَلَمْ يَسِيرُوا فِي الْأَرْضِ فَيَنْظُرُوا- آيا در زمين نمى‌گردند تا ببينند،» براى رسيدن به حقيقت بسنده نيست كه در خانه بنشينند و به انديشه‌هاى پيشينيان يا فرهنگ اجتماعى موجود كفايت كنند بلكه بايد در راه وصول به حقيقت حركت كنند و در سرزمين‌هاى گوناگون بگردند و اقوام از ميان رفته را ببينند.

أَ فَلَمْ يَسِيرُوا فِي الْأَرْضِ فَيَنْظُرُوا كَيْفَ كانَ عاقِبَةُ الَّذِينَ مِنْ قَبْلِهِمْ‌- آيا در زمين نمى‌گردند تا ببينند عاقبت پيشينيان چگونه بوده است.» كه فرجام آنان نابودى و هلاك بود چرا كه رسالتها را انكار كردند، امّا در آخرت طبعا نصيب بدى خواهند داشت.