تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٢٦٩ - صفت پنجم

بيت است و اين معنى با عموميّت آيه كه به هر خويشاوندى اطلاق شود مغايرت ندارد چنان كه در حديثى از عمر بن يزيد آمده كه از ابو عبد اللَّه (ع) آيه‌ الَّذِينَ يَصِلُونَ ...- را پرسيدم، فرمود: «درباره خويشاوندان آل محمّد (ص) است و درباره خويشان تو نيز هست». سپس فرمود:/ ٣٢٧ «از كسانى مباش كه در امرى مى‌گويد كه در خصوص يكى است». [١٦]

صفت چهارم‌

وَ يَخْشَوْنَ رَبَّهُمْ‌- و از خدايشان مى‌هراسند».

ترس از خدا ضمانتى راستين از كج روى است، چنان كه فرمود فَلا تَخْشَوْهُمْ وَ اخْشَوْنِي‌. «خشية» يعنى ترس از اين كه عذاب الهى برسد و در حال غرور پيش از آن كه آدمى اعمالى انجام دهد، او را بگيرد.

صفت پنجم‌

وَ يَخافُونَ سُوءَ الْحِسابِ‌- و از سختى بازخواست خدا بيمناكند».

توان گفت كه خشيت و خوف با هم فرق دارند. خوف كمتر از خشيت است. علّامه طباطبايى‌ [١٧] در الميزان گويد: «خشيت» به معنى تأثّر دل آدمى از شرّ و مانند آن است و «خوف» اين است كه آدمى عملا متأثّر باشد و كارى كند كه محذور را از خود دور كند اگر چه دلش متأثّر نباشد، از اين روست كه خداوند درباره پيامبرانش گفت وَ لا يَخْشَوْنَ أَحَداً إِلَّا اللَّهَ‌. [١٨] و خشيت از غير خدا را از ايشان سلب كرد، امّا خوف از غير خدا را در مواردى اثبات كرد فَأَوْجَسَ فِي نَفْسِهِ خِيفَةً مُوسى‌ (طه، ٦٧) و نيز وَ إِمَّا تَخافَنَّ مِنْ قَوْمٍ خِيانَةً فَانْبِذْ إِلَيْهِمْ عَلى‌ سَواءٍ (انفال، ٥٨).