تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٣٠٧ - اتمام حجت

وَ يَبْغُونَها عِوَجاً- و آن را منحرف مى‌خواهند.» دينى را مى‌خواستند كه مصالح آنان را تأمين، و بهره كشى از مردم را تأييد كند.

أُولئِكَ فِي ضَلالٍ بَعِيدٍ- آنها در گمراهى ژرفى هستند.» اين كافران دنيا را جاودانى مى‌دانند و گمان مى‌كنند كه لذّتهاى زود گذر همه چيز آنان است، امّا اين گمان خطاست و همين لذايذ راهى به سوى عذابى سخت است.

اتمام حجّت‌

[٤] خداوند ما در عين عزّت و اقتدار، «حميد» نيز هست. مردم را عذاب نمى‌كند مگر پس از اتمام حجّت، امّا چگونه؟ مى‌فرمايد

وَ ما أَرْسَلْنا مِنْ رَسُولٍ إِلَّا بِلِسانِ قَوْمِهِ لِيُبَيِّنَ لَهُمْ‌- يعنى پيامبران به زبان قوم خود سخن مى‌گويند در كمال وضوح».

و با عبارات مفهوم و با مثالها و قصّه‌ها، تا آن كه خواستار آخرت بفهمد و در راه رسيدن به آن بكوشد، خداوند نيز او را رهنمونى مى‌كند؛ ليكن اگر كسى آخرت را رها كند و دوستدار دنيا باشد خداوند گمراهش مى‌كند.

فَيُضِلُّ اللَّهُ مَنْ يَشاءُ وَ يَهْدِي مَنْ يَشاءُ وَ هُوَ الْعَزِيزُ الْحَكِيمُ‌- خدا هر كه را خواهد گمراه كند و هر كه را خواهد ره بنمايد و او عزيز و حكيم است.» و پيداست كه اضلال يا هدايت ناشى از حكمت بالغه اوست.

[٥] تاريخ گواه اين حقيقت است: خداوند موسى را با آياتى كه جلوه‌اى از فطرت بود و عقل را مبهوت مى‌كرد و با عصا و يد بيضايش سوى مردم فرستاد و فرمان داد كه «ايّام اللَّه» را به آنان ياد آور شود، ايّامى كه در آن مظلوم بر ظالم در دنيا و آخرت پيروز مى‌شود. موسى با تذكر خود اميدوار بود كه مردم را از/ ٣٧٦ تيرگيهاى وحشت و عذاب و پرستش طاغوت به روشنايى آزادگى و رفاه و پرستش خدا برساند.