تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٣٤٨ - شرح آيات

خداى يگانه كه بر بندگانش قاهر است مى‌ايستند. گناهكاران را مى‌بينى كه بسته در زنجيرند، جامه‌هايى از قطران بر تن دارند و صورتهايشان در آتش سوخته است. در اينجاست كه مسئوليّت نمايان مى‌شود. هر كسى به جزاى اعمالى كه كرده و به حساب دقيق خدا محاسبه شده است مى‌رسد. اين پيامها و هشدارها براى اين است كه مردم بدانند خدا يكى است و خردمندان حق را دريابند.

شرح آيات

خداوند به كافران تا روز قيامت كه چشمها در آن روز از ترس خيره مى‌شوند مهلت مى‌دهد

[٤٢] به دل آدمى شك مى‌افتد كه چرا خداوند ستمكاران را پس از آن كه ستم و تجاوزشان افزونى گرفت هلاك مى‌كند؟ ستم ديدگان گمان مى‌كنند كه خدا از ايشان غافل است و نمى‌دانند كه حساب برخى از ستمكاران به روز قيامت موكول مى‌شود. پس نبايد پنداشت كه تأخير نشانه غفلت و اهمال است.

وَ لا تَحْسَبَنَّ اللَّهَ غافِلًا عَمَّا يَعْمَلُ الظَّالِمُونَ إِنَّما يُؤَخِّرُهُمْ لِيَوْمٍ تَشْخَصُ فِيهِ الْأَبْصارُ- و مپندار كه خدا از كردار ستمكاران غافل است. عذابشان را تا آن روز كه چشمها در آن خيره مى‌ماند به تأخير مى‌افكند.» مراد روز قيامت است كه عذابش سخت است.

[٤٣] كافران را مى‌بينى كه به قصد فرار از خطر به آن جا كه داعى فرمان مى‌دهد مى‌شتابند، سرهايشان از هول و هراس به بالاست و حركت چشمها در اختيار آنان نيست و دلهايشان خالى از هر چيزى است بجز انديشيدن درباره منشأ خطر.

مُهْطِعِينَ/ ٤٢٥ مُقْنِعِي رُؤُسِهِمْ لا يَرْتَدُّ إِلَيْهِمْ طَرْفُهُمْ وَ أَفْئِدَتُهُمْ هَواءٌ- مى‌شتابند، سرها را بالا گرفته‌اند چشم برهم نمى‌زنند و دلهايشان خالى از خرد است.» (مُهْطِعِينَ‌- يعنى شتابندگان و «مقنعى رءوسهم»- از «اقناع»- به معنى پايين انداختن سر است).