تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ١٥٢ - عصمت چيست؟

بود؟ به جز قتل بود؟

شرح آيات

عصمت چيست؟

[٢٤] آيا پيامبران ذاتا معصوم‌اند يا به اراده خدا و روح اراده؟

پيامبران بشرند و طبع ايشان همچون ساير آدميان به رذيلت متمايل است.

آنان نيز درد گرسنگى، فشار، زدن و عذاب را حس مى‌كنند چنان كه دلهايشان درد غربت و فشار شهوات سركوفته را حس مى‌كند ليكن آنان اهل يقين‌اند و خداوند با روح خود حافظ آنان است و از اين رو از شهوات نفسانى شتابان مى‌گذرند. آيات بسيارى در قرآن هست كه اين تمايز را روشن مى‌كند. هيچ پيامبرى را كه نامش در قرآن آمده باشد نمى‌بينيم كه حالتهاى دشوارى را به توفيق الاهى نگذرانده باشد و اگر العياذ باللّه اين توفيق و روح ايمان نمى‌بود همچون انسانهاى ديگر از پاى مى‌افتاد. يوسف يكى از اين انسانهاى گرامى است كه به توفيق خدا معصوم‌اند.

وى انسانى با شخصيت كامل بشرى و از سوى ديگر اهل يقين و معصوم است و «برهان خدا» همين است.

از اين جا در مى‌يابيم كه يوسف تنها مى‌توانست از نيروى جسمانى بهره گيرد و در اين صورت به نتيجه نمى‌رسيد، برهان خدا بود كه از قصد معصيت او مانع شد و اگر چنين نمى‌بود مرتكب گناه مى‌شد. تعبير قرآنى اين تمايز را با لطافت عجيبى در آيه‌ وَ لَوْ لا أَنْ ثَبَّتْناكَ لَقَدْ كِدْتَ تَرْكَنُ إِلَيْهِمْ شَيْئاً قَلِيلًا- [٩] بيان مى‌كند، و مى‌گويد: اى پيغمبر، اگر تو را استوار نمى‌كرديم، شايد اندكى به كافران مى‌گراييدى./ ١٨٥ در اين جا نيز با تعبير دقيقى مى‌فرمايد

وَ لَقَدْ هَمَّتْ بِهِ وَ هَمَّ بِها لَوْ لا أَنْ رَأى‌ بُرْهانَ رَبِّهِ‌- آن زن آهنگ او كرد و اگر نه برهان پروردگارش را ديده بود او نيز آهنگ آن زن مى‌كرد.»