تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٣٠٥ - واى به حال كافران از عذاب سخت خداوند
پيامبر منتقل شده است بى آن كه اثرى از شخص او در آن باشد؛/ ٣٧٣ ثانيا: قرآن براى همه مردم است و اين دليل آن است كه از آسمان فرود آمده، بى آن كه بسته حدود زمان و مكان و محدّدات مادّه باشد؛ ثالثا: تيرگيها حالت اوّليّه بشر است يعنى حالت ناتوانى و نقص، غلظت روح، بستگى نفس و نادانى، و غلبه شهوات، به تعبيرى ديگر حالت عدميّت است كه بر آفرينش حكم فرما بوده پيش از آن كه خداوند نور خود را در ابعاد آفرينش، ايجاد، قوّت و علم بر آن بتاباند.
پروردگارى كه نور آفرينش را بر آدمى تابانيد و او را از تيرگيهاى عدم به روشنايى آفرينش رسانيد هموست كه نور رسالت را پديد آورد تا آدمى را از تيرگى نادانى به روشنايى خرد و دانش برساند و از تاريكى جهالت و جاهليّت و نابسامانى به نور تزكيه و تسليم و سامان در آورد.
بِإِذْنِ رَبِّهِمْ إِلى صِراطِ الْعَزِيزِ الْحَمِيدِ- با اذن خدايشان به راه خداى پيروزمند ستودنى.» خدا فقط نور را پديد نمىآورد، بلكه دم به دم و گام به گام آن را محافظت مىكند و اگر خدا پيامبران خود را تأييد نمىكرد، به رهانيدن بشر از تيرگيها و اشاعه نور در جهان قادر نمىشدند.
نور الاهى يعنى به راهى رفتن كه به خداى عزيز حميد منتهى شود، عزيزى كه بر همه چيز مسلّط و حميدى كه رحمتش بر همه چيز فراگير است. كسى را عذاب نمىكند مگر پس از اتمام حجّت و نيز آن گاه كه نعمتهاى آشكار و نهان خود را بر او كامل كند.
واى به حال كافران از عذاب سخت خداوند
[٢] آسمان و زمين از آن خداست. چه كسى تواناتر از او و چه كسى شايستهتر از اوست كه از وى بترسند؟ وى به كافران رحم نمىكند بلكه آنان را با عذاب سخت و هلاك و نابودى بيم مىدهد.