تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٩٧ - نشانههاى عذاب

راستگويى من و نيز خرسندى من به آن است و در آن تكلّف و تحميلى نمى‌بينم.

إِنْ أُرِيدُ إِلَّا الْإِصْلاحَ مَا اسْتَطَعْتُ‌- تا آن جا كه بتوانم قصدى جز به اصلاح آوردنتان ندارم.» به رغم اختلافى كه در مفهوم صلاح و فساد در بعضى از ابعاد آن است، بيشتر مردم بر آنند كه دلها را به هم نزديك كردن، دعوت به پرهيزگارى، درستى پيمانه و ترازو و اهتمام به حال محرومان و مستضعفان همه صلاح و نيكى است و پيامبر شخصا به كار نيك مى‌پردازد و اين را دليلى بر حقيقت رسالت اعلام مى‌كند.

وَ ما تَوْفِيقِي إِلَّا بِاللَّهِ عَلَيْهِ تَوَكَّلْتُ وَ إِلَيْهِ أُنِيبُ‌- توفيق من تنها با خداست. به او توكّل كرده‌ام و به درگاه او روى مى‌آورم.» ميزان موفقيت برنامه‌هاى پيامبران بالاتر از تمام موازين است زيرا اين موفقيت از عامل ناشناخته‌اى براى پيروزى بهره‌مند است و آن توفيق خدا و درستى بينش پيامبرانه است، كه به نوبه خود دليلى بر صدق رسالت است. از سوى ديگر وضع برنامه‌هايى كه به غيب متّكى است و غيب عامل مهمّى در روند آن برنامه‌هاست، دليل ديگرى است بر درستى رسالت، و اين همان توكّل است. پيامبر مردى متّكى به غيب است نه تنها در كارها و رفتارش بلكه در انابه به خدا و تضرّع و نماز بسيار و رشد و بردبارى؛ [١١] و چنان كه آيه اشاره دارد شعيب به خدا متوجّه بود و انابه او از پيامبران ديگر بيشتر بود تا آن جا كه گفته‌اند: از ترس خدا و شكر گزارى به او به قدرى گريسته بود كه چشمش نابينا شده بود.

/ ١١٦

نشانه‌هاى عذاب‌

[٨٩] شعيب قوم خود را از ستيزه و مخالفت با رسالت كه به مجرّد اعلام پيامبرى آغاز شد، بر حذر داشت و خواست كه آنان را به اين نكته متوجه كند كه‌