تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٣٩٧ - شرح آيات

مى‌دهد. بجاست كه همه اينها وسيله‌اى براى هدايت مؤمنان نيز باشد.

شرح آيات

[٨٥] كافى است كه به طبيعت پيرامون خود نگاهى ژرف بكنيم تا بدانيم كه همه چيز بر حكمت و با هدف و براى مدّت محدود آفريده شده است و از اين جا به حكمت آفرينش انسان پى مى‌بريم.

در اين مورد پرسشى هست و آن اين كه «اگر آفرينش آدمى نيز بر حكمت است و وى همانند جهان هستى محكوم به سنّت حق است، چرا برخى از مردم مرتكب گناه مى‌شوند و كيفر نمى‌بينند»؟ پاسخ آن است كه

خداوند چنين وعده داده كه روز جزا پس از روز آزمون بيايد، از اين رو سزاست كه از اعمال كافران دل تنگ نباشيم، بلكه آنان را بيم دهيم و رهايشان كنيم و به وضع مؤمنان اهتمام ورزيم.

وَ ما خَلَقْنَا السَّماواتِ وَ الْأَرْضَ وَ ما بَيْنَهُما إِلَّا بِالْحَقِّ وَ إِنَّ السَّاعَةَ لَآتِيَةٌ فَاصْفَحِ الصَّفْحَ الْجَمِيلَ‌- آسمانها و زمين و آنچه را كه ميان آنهاست جز به حق نيافريده‌ايم، و بى ترديد قيامت فرا مى‌رسد، پس گذشت كن گذشتى نيكو».

امّا اگر مشركان ائتلاف كنند و مؤمنان را از انجام فرايضى دينى باز دارند و/ ٤٨٦ مستضعفان را از راه ايمان منع كنند، در اين صورت خدا به مؤمنان اجازه جهاد مى‌دهد أُذِنَ لِلَّذِينَ يُقاتَلُونَ بِأَنَّهُمْ ظُلِمُوا وَ إِنَّ اللَّهَ عَلى‌ نَصْرِهِمْ لَقَدِيرٌ.

«صفح» به معنى اعراض است و اعراض نيكو آن است كه مسبوق به وعظ و ارشاد باشد و به دنبال آن توقّع هدايت.

[٨٦] خداست كه جهان هستى و انسان را بر حكمت آفريده است.

بنا بر اين روا نيست كه كسى خود را براى خاطر مردم يا به سبب واداشتن آنان به ايمان هلاك كند.

إِنَّ رَبَّكَ هُوَ الْخَلَّاقُ الْعَلِيمُ‌- خداى توست آفريننده آگاه».