تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ١٠٣ - شرح آيات

كنى؟! فَاتَّبَعُوا أَمْرَ فِرْعَوْنَ وَ ما أَمْرُ فِرْعَوْنَ بِرَشِيدٍ- پس از فرمان فرعون پيروى كردند كه فرمانى حكيمانه نبود.» [٩٨] چرا راه فرعون درست نبود؟ زيرا وى زندگى را در چار چوب دنيا مى‌ديد و درباره زندگى آخرت چيزى نمى‌دانست، از اين رو همه انديشه‌ها و عمل كردهاى او خطا بود. چه، شناخت او از زندگى شناختى نادرست بود. به همين جهت در روز قيامت پيشاپيش قوم گمراه خود به سوى آتش حركت مى‌كند.

يَقْدُمُ قَوْمَهُ يَوْمَ الْقِيامَةِ فَأَوْرَدَهُمُ النَّارَ وَ بِئْسَ الْوِرْدُ الْمَوْرُودُ- در روز قيامت پيشاپيش قوم خود بيايد و همه را به آتش در آورد كه وارد شدن را بد بد جايگاهى است.» [٩٩] فرعون ياران و پيروان خود را وارد دوزخ مى‌كند، دوزخى كه در آن جا نه رحمتى هست و نه نعمت و آسايشى، و پايانى هم ندارد. آتش آن بسيار گرم است. دوزخى بسيار ژرف كه نورش تاريكى است و سوخت آن دوزخيانند.

افزون بر عذاب جسمانى كه فرعون سبب آن شده بود، در معرض عذابى ديگر يعنى عذاب بدنامى و نيز لعنت كه تا ابد دامنگير ايشان است قرار گرفتند.

اينك قرآن پس از هزاران سال كه از مرگ فرعون و قومش مى‌گذرد ملعون بودن آنان را بيان مى‌كند.

آيا اين عبرت انگيز نيست؟

وَ أُتْبِعُوا فِي هذِهِ لَعْنَةً/ ١٢٤ وَ يَوْمَ الْقِيامَةِ- لعنت اين جهان و لعنت روز قيامت را از پى دارند.» در اين دنيا به لعنت و در روز قيامت افزون بر عذاب باز هم به لعنت گرفتار مى‌شوند! بِئْسَ الرِّفْدُ الْمَرْفُودُ- و چه بد عطايى به آنان داده شده است.» «ورد مورود» يعنى وارد شدن به آتش دوزخ كه اثر مادّى است و «رفد» مرفود» يعنى عطيّه بد داده شده كه آثار معنوى است. اين بود كيفر قوم فرعون كه از