تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ١٠٧ - پس برخى از ايشان بدبخت و برخى خوشبخت هستند

تأكيد مطلب آمده است كه تأخير روز قيامت نامحدود نيست بلكه در پايان مدّت معيّنى خواهد رسيد. ما با قطار زمان به آن نزديك مى‌شويم. در آن روز حكومت الهى آشكار مى‌شود چنان كه كسى قادر به سخن نيست مگر آن كه خدا اجازه دهد، و مردم به دسته خوشبختان و دسته بدبختان تقسيم مى‌شوند. بدبختان در آتش دوزخ ميان مرگ و زندگى هستند و تا آسمان و زمين برقرار است در آن‌جا مى‌مانند مگر آن كه خدا بخواهد، امّا خوشبختان در بهشت جاودانى‌اند ما دام كه آسمان و زمين باقى است مگر آن كه خدا خواهد، و اين بهشت بخشش ناگسستنى خداست.

شرح آيات

پس برخى از ايشان بدبخت و برخى خوشبخت هستند

[١٠٤] چرا خداوند عذاب را به تأخير مى‌افكند؟ زيرا از پيش مدّت مقرّرى تعيين كرده/ ١٣٠ و به سبب حكمت و رحمت در اين مدّت فرصت آزمايش به مردم داده است: هر كه ايمان آورد و كار نيك كرد، از عملش سود مى‌برد و از پايان گرفتن مدّت نمى‌هراسد، و هر كس كوتاهى كرد فرصت را از دست داده است، و هر گاه آدمى قابليّتهاى خير و شرّ خود را با تحوّل زمان بروز داد مدّت آزمايش او پايان گرفته است و بايد آماده ترك كردن حوزه امتحان كه همان دنياست باشد و به سوى جزاى عمل در آخرت روانه شود.

وَ ما نُؤَخِّرُهُ إِلَّا لِأَجَلٍ مَعْدُودٍ- و ما آن را جز براى زمانى معين به تعويق نمى‌اندازيم.» يعنى تأخير به جهت مدّت مقرّرى است كه خداوند در دنيا براى انسان تعيين كرده است.

[١٠٥] چون آن روز ترسناك برسد، سكوت مهيب همه جا را فرا مى‌گيرد و مردم در پيشگاه خدا خاموش مى‌ايستند. كسى جز به اجازه خدا سخن نمى‌گويد و اين دالّ بر احاطه حكومت خدا بر همگان است.

يَوْمَ يَأْتِ لا تَكَلَّمُ نَفْسٌ إِلَّا بِإِذْنِهِ‌- روزى كه چون بيايد هيچ كس جز