تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٢٧ - ربنا آتنا في الدنيا و ما له في الآخرة من خلاق

كافران مى‌شود، حال آن كه جزاى حقيقى از آن كسانى است كه عملشان به واقع نيك است.

درخت كرم خورده شادى و صفا و سايه دارد امّا ميوه ندارد. چنين است هر عملى كه بر پايه ايمان و صدق نباشد، مانند عمل ريا كار كه به ظاهر سبب شهرتى در ميان مردم مى‌شود امّا مثلا نماز ريايى او وى را به آسمان فضيلت و تقوا نمى‌برد.

همچنين است جامعه كفّار كه تنها براى رفاه مادّى مى‌كوشد و به ظاهر و تنها براى زمان محدودى به رفاه و خوشى مى‌رسد، زيرا گناه و ستمگرى مردم به يكديگر و نيز به ساير اجتماعات مانند كرمى ريشه آنها را مى‌خورد/ ٣٠ و ساختمان زيباى آنها فرو مى‌ريزد و به راه اقوام گذشته عاد، ثمود، اصحاب الرّسّ و اصحاب الأيكه مى‌روند كه تمدّن و رفاهى كه فريبشان داده بود و گمان مى‌كردند جاودانى است، نابود گرديد.

«مَنْ كانَ يُرِيدُ الْحَياةَ الدُّنْيا وَ زِينَتَها نُوَفِّ إِلَيْهِمْ أَعْمالَهُمْ فِيها وَ هُمْ فِيها لا يُبْخَسُونَ‌- آنان كه زندگى و زينت اين دنيا را بخواهند پس همه مزد كردارشان را در اين جهان مى‌دهيم و از آن هيچ نمى‌كاهيم.» [١٦] امّا جامعه كافر مانند جوانى است كه همه توانهاى خود را در زمان تندرستى و فراغ و نيرومندى به كار مى‌برد و چون به پيرى مى‌رسد دست خالى است

اموالش خرج شده، توانها و امكانات او از دست رفته است. جامعه كافر هم چنين است. زمان فعلى را در نظر مى‌گيرد و درباره ارزشها و اجتماعات ديگر نمى‌انديشد و توجّه ندارد كه در آخرت بى نصيب و كارهاى گذشته او باطل است، چرا كه از آغاز پايه استوارى نداشته است.

«أُولئِكَ الَّذِينَ لَيْسَ لَهُمْ فِي الْآخِرَةِ إِلَّا النَّارُ وَ حَبِطَ ما صَنَعُوا فِيها وَ باطِلٌ ما كانُوا يَعْمَلُونَ‌- اينان كسانى هستند كه در آخرت جز آتش نصيبى ندارند و هر چه كرده‌اند ناچيز شود و هر چه به جاى آورده‌اند باطل است.» دنيا طلبان بناى زندگى را بر پايه تجاوز و ظلم و فساد نهادند كه بر كناره ديوار پوسيده قرار دارد و آنان را به آتش دوزخ سرازير مى‌كند.