تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٢٣٤ - آفاق قرآن

/ ٢٨٤

اسماى الهى و جلوه‌هاى آنها

شرح آيات

چرا بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ‌ در همه سوره‌ها تكرار شده است تكرار براى اين است كه در هر سوره معنى تازه‌اى مى‌دهد كه با طرح عمومى سوره منسجم است: مفهوم بسمله سوره حمد با مفهوم آن در سوره شورى فرق دارد، همچنين سوره الذّاريات با هر دو آنها.

در همين سوره رعد گفتگو درباره هدايت از طريق آيات خدا در طبيعت است و رعد نمونه‌اى از آنهاست و همه اين آيات تجلّى اسماى الهى هستند كه بر قدرت و تسلّط و عظمت دلالت دارند، پس مفهوم بسمله اين است كه به نام خدايى كه صاحب سلطه و عظمت و ملكوت و قدرت و رحمت فراگير و دايمى است آغاز مى‌كنم.

/ ٢٨٥

آفاق قرآن‌

[١] المر- الف، لام، ميم، را.

رموز آغاز سوره‌ها به يكى از دو معنا اشاره دارند

رمزهايى ميان خدا و بندگان مخلص اوست يا اشاره به خود قرآن و يا هر دو آنهاست. سخنى كه ما مى‌گوييم معمولا از آن يك معنا را قصد مى‌كنيم؛ شخص اديب گاهى سخنى مى‌گويد و از آن دو معنى قصد مى‌كند، ولى خداوند سخنى را وحى مى‌كند كه داراى هفتاد معناست. در حديث آمده: «كتاب خدا بر چهار مبناست: عبارت، اشارت، لطايف، و حقايق. عبارت براى عوام، اشارت براى‌