تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٢٤٤ - نشانههايى براى خردمندان

يكديگر و ارتباط دادن همه آنها به آفريننده و مدبّر جهان است.

نشانه‌هايى براى خردمندان‌

[٤] وَ فِي الْأَرْضِ قِطَعٌ مُتَجاوِراتٌ‌- و بر روى زمين قطعه‌هايى است در كنار هم.» زمين شامل قطعه‌هاى مجاور گوناگون است بعضى/ ٢٩٧ شوره‌زار، برخى زمين زراعى و برخى ديگر سنگلاخ و ... است. در حديث از عيّاشى آمده: «مراد اين است كه زمينى خوش مجاور با نمك زار، و از جنس آن نيست، چنان كه قومى همسايه قومى ديگر است و از جمله آنان نيست». [٦] وَ جَنَّاتٌ مِنْ أَعْنابٍ وَ زَرْعٌ وَ نَخِيلٌ صِنْوانٌ وَ غَيْرُ صِنْوانٍ يُسْقى‌ بِماءٍ واحِدٍ- و باغهاى انگور و كشتزارها و نخلهايى كه دو تنه از يك ريشه رسته است يا يك تنه از يك ريشه و همه به يك آب سيراب شوند.» چنان كه زمين‌هاى گوناگون مجاور هم به آفريدگارى خدا دلالت دارد، باغها و درختان انبوه از قبيل انگور و خرما و نيز زراعتهاى مختلف نيز رهنمون ما به خداست. شگفت اين كه در بعضى از درختان خرما دو درخت از يك ريشه مى‌رويد و شگفت‌تر از آن گوناگونى ميوه‌هاى درختان است در حالى كه همه يك آب مى‌آشامند و از يك زمين تغذيه مى‌كنند، و درخت به طور نوع واحد مى‌رويد اگر چه در خاك و هواى مختلف كاشته شود.

وَ نُفَضِّلُ بَعْضَها عَلى‌ بَعْضٍ فِي الْأُكُلِ‌- و در ثمره بعضى را بر بعضى ديگر برترى نهاده‌ايم.» «نفضّل» گفت، نه «تتفاضل»، يعنى خداست كه در هر ميوه‌اى خاصيتى از حيث مزه، رنگ، شكل و منفعت نهاده است. اختلاف مزه دالّ بر اختلاف مواد و فوايد، و اختلاف مواد و فوايد دالّ بر حكمت الاهى است. بدن تو به‌