تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٢٤٧ - جانشينى

جزاى خوب براى او خوشايند نيست كه عذاب را آرزو مى‌كند؟ آرى، كافران در حقيقت از آنچه بر سر پيشينيان: قومهاى نوح، عاد، ثمود، لوط، اصحاب الرّسّ و ديگران آمده است غافلند.

وَ قَدْ خَلَتْ مِنْ قَبْلِهِمُ الْمَثُلاتُ وَ إِنَّ رَبَّكَ لَذُو مَغْفِرَةٍ لِلنَّاسِ عَلى‌ ظُلْمِهِمْ‌- پيش از آنها عذابهايى بوده است و پروردگار تو مردم را با آن كه ستم كرده‌اند مى‌آمرزد.» رحمت خدا بر غضب او پيشى جسته است و اين بشارتى براى گناهكاران است كه اگر توبه كنند خدا توبه آنان را مى‌پذيرد. مشكل بيشتر مردم اين است كه چون خود را گرفتار فساد مى‌بينند از رحمت الاهى نوميد مى‌شوند و يقين مى‌كنند كه خدا آنان را نخواهد بخشيد و هم چنان گناهكار مى‌مانند.

/ ٣٠٠ وَ إِنَّ رَبَّكَ لَشَدِيدُ الْعِقابِ‌- و خداى تو به سختى عقوبت مى‌كند.» خداوند به بندگانش مهربان است و توبه‌شان را مى‌پذيرد، امّا به كسى كه در ظلم پافشارى كند كيفر سختى مى‌دهد. پس بخشايش خدا به حدود زندگى روزمرّه محدود مى‌شود، و هر گاه كسى در ظلم به حدّ افساد برسد، جايگاه او دوزخ است.

در مجمع البيان آمده: چون اين آيه فرود آمد، رسول گرامى (ص) فرمود

«اگر عفو و گذشت خدا نبود زندگى براى كسى گوارا نمى‌شد و اگر ترس از خدا و مجازات او نبود مردم بى‌اعتنا و لاابالى مى‌شدند». [٧]

جانشينى‌

[٧] وَ يَقُولُ الَّذِينَ كَفَرُوا لَوْ لا أُنْزِلَ عَلَيْهِ آيَةٌ مِنْ رَبِّهِ‌- كافران مى‌گويند چرا از جانب پروردگارش آيتى بر او نازل نمى‌شود.» اين آياتى كه آمده است براى كافران بسنده نيست، بلكه زياده مى‌طلبند،