تعبير بالا بيانگر ديدگاه اسلام درباره پستها و منصبهاى حكومتى است. از ديدگاه اسلام رييس حكومت، وزرا، استان‌داران و فرماندهان تنها امانت دارانى هستند كه امانت جامعه اسلامى از سوى خداوند به آنها سپرده شده و نبايد آن را وسيله برترى‌جويى و تحصيل منافع شخصى كنند بلكه بايد مانند هر امانت‌دار امين از آن مراقبت به عمل آورده و سالم به دست اهلش بسپارند.

در تفسير آيه شريفه «إِنَّ اللَّهَ يَأْمُرُكُمْ أَنْ تُؤَدُّوا الْأَمَانَاتِ إِلَى‌ أَهْلِهَا» [١] در روايات متعدّدى آمده كه اين امانت همان ولايت (و حكومت واليان صالح) است. [٢]

البته اين تفسير به آن معنا نيست كه مفهوم آيه منحصر در امر حكومت و امامت بوده باشد، بلكه يكى از مصاديق بارز و مهم آن است.

سپس امام عليه السلام بعد از اين هشدار گويا به بيان سه وظيفه براى اشعث به عنوان يك فرماندار مى‌پردازد، نخست مى‌فرمايد: «تو حق ندارى درباره رعيّت استبداد به خرج دهى»؛ (لَيْسَ لَكَ أَنْ تَفْتَاتَ‌ [٣] فِي رَعِيَّةٍ). [٤]

بلكه بايد طبق موازين الهى و آنچه در اسلام درباره حقوق مردم پيش‌بينى شده رفتار كنى نه اينكه آنچه دلخواه توست خودسرانه انجام دهى و با مردم‌

[١]. نساء، آيه ٥٨.

[٢]. به تفسير نور الثقلين، ذيل آيه فوق و كافى، ج ١، ص ٢٧٦ باب ان الامام يعرف الامام الذى يعرف من بعده مراجعه شود.

[٣]. «تفتات» در اصل از ريشه «فوت» گرفته شده كه گاه به معناى از دست رفتن و گاه به معناى سبقت جستن است و طبق معناى دوم هنگامى كه به باب افتعال برود به معناى استبداد و خودسرى است. گويى بر همه كس در انتخاب مقصودش پيشى مى‌گيرد. اين احتمال نيز وجود دارد كه از ريشه «فأت» (به همزه) گرفته شده باشد كه آن نيز به معناى انفراد و استبداد است.

[٤]. «رعية» صفت مشبهه به معناى مراعات شده از ريشه رعى كه در اصل به معناى به چرا بردن گوسفندان است كه توام با مراعات و نگهدارى است، گرفته شده و اين تعبير نشان مى‌دهد كه در حكومت اسلامى، دولت بايد در خدمت مردم و مراقب و محافظ آنها باشد. حديث معروف «كلكم راع و كلكم مسئول عن رعيته» نيز اشاره به اين معنا دارد كه همه مردم بايد مراقب يكدگر باشند و در مقابل هم مسئولند. (حديث مزبور در بحارالانوار و جامع الاخبار و در كتابهاى اهل سنّت در صحيح بخارى و مسند احمد و كتب ديگر نقل شده است).