پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٦٤١ - شرح و تفسير بيست و هفت اندرز گرانبها

شرايطى براى رسيدن به مقصد فراهم نگردد. فرصت مانند بادها و نسيم‌هاى موافقى است كه به سوى مقصد مى‌وزد كه اگر كشتى بادبانى از آن استفاده نكند ممكن است ساعت‌ها و روزها بر سطح دريا بماند و مايه غصه و اندوه شود.

در حديث مشهورى از پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله مى‌خوانيم: «إِنَّ لِرَبِّكُمْ فِي أَيَّامِ دَهْرِكُمْ نَفَحَاتٍ أَلَا فَتَعَرَّضُوا لَهَا؛ (بدانيد) از سوى پروردگار شما در ايام زندگيتان نسيم‌هاى سعادتى مى‌وزد از آن استفاده كنيد و خود را در معرض آن قرار دهيد». [١]

در حديث ديگرى از آن حضرت آمده: «من فُتح له باب من الخير فلينتهزه فانه لا يدرى متى يُغلق عنه؛ كسى كه درى از خير به روى او گشوده شود بايد برخيزد و از آن بهره گيرد، زيرا نمى‌داند چه زمانى اين در بسته مى‌شود». [٢]

در اين زمينه، روايات معصومين عليهم السلام و عبارات بزرگان فراون است با حديثى از امير مؤمنان عليه السلام آن را پايان مى‌دهيم فرمود: «أَشَدُّ الْغُصَصِ فَوْتُ الْفُرَصِ؛ شديدترين غصه‌ها از دست رفتن فرصت‌هاست». [٣]

سپس در هجدهمين توصيه مى‌فرمايد: «نه هر كس طالب چيزى باشد به خواسته‌اش مى‌رسد و نه هر كس كه از نظر پنهان شد باز مى‌گردد»؛ (لَيْسَ كُلُّ طَالِبٍ يُصِيبُ، وَ لَا كُلُّ غَائِبٍ يَئُوبُ).

اين دو جمله مى‌تواند به منزله علتى براى توصيه مبادرت به فرصت‌ها باشد كه در جمله قبل گذشت، زيرا انسان تنها در صورتى به مقصود مى‌رسد كه در زمينه فراهم بودن شرايط برخيزد و تلاش كند در غير اين صورت تلاش او بيهوده است. واژه «غائب» مى‌توانند اشاره به فرصت از دست رفته باشد كه اى بسا دوباره باز نگردد. در عين حال مى‌تواند توصيه مستقلى باشد اشاره به اينكه انسان هميشه نبايد انتظار داشته باشد كه كوشش‌هايش نتيجه بگيرد. به بيان‌

[١]. بحارالانوار، ج ٦٥، ص ٢٢١.

[٢]. كنزالعمال، ح ٤٣١٣٤.

[٣]. غررالحكم، ١٠٨١٨.