پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٥٩٢ - شرح و تفسير درهاى توبه و دعا به روى تو گشوده است

سپس نتيجه مى‌گيرد: «پس هر گاه خواسته‌اى داشته باشى مى‌توانى به وسيله دعا درهاى نعمت پروردگار را بگشايى و باران رحمت او را فرود آورى»؛ (فَمَتَى‌ شِئْتَ اسْتَفْتَحْتَ بِالدُّعَاءِ أَبْوَابَ نِعْمَتِهِ، وَ اسْتَمْطَرْتَ شَآبِيبَ‌ [١] رَحْمَتِهِ).

روشن است كه خزاين پروردگار همان مجموعه نعمت‌هاى مادى و معنوى اوست و كليد درهاى اين خزاين دعاست. در بيان ديگرى، امام عليه السلام نعمتهاى خدا را به باران رحمت و حيات‌بخش تشبيه مى‌كند كه با دعا انسان مى‌تواند آن را از آسمان لطف خداوند بر زمين وجود خويش فرود آورد.

در حديث ديگرى از امير مؤمنان عليه السلام آمده است: «الدُّعَاءُ مَفَاتِيحُ النَّجَاحِ وَ مَقَالِيدُ الْفَلَاحِ وَ خَيْرُ الدُّعَاءِ مَا صَدَرَ عَنْ صَدْرٍ نَقِيٍّ وَ قَلْبٍ تَقِيٍّ؛ دعاها كليدهاى پيروزى و وسيله گشودن قفل‌هاى رستگارى است و بهترين دعا دعايى است كه از سينه پاك و قلب با تقوا برخيزد». [٢]

در اينجا سؤال مهم و معروفى است كه امام عليه السلام بلافاصله به پاسخ آن مى‌پردازد و آن اينكه چرا بسيارى از دعاهاى ما به اجابت نمى‌رسد يا اجابت آن مدت‌هاى طولانى به تأخير مى‌افتد؛ اگر دعا كليد درهاى رحمت خداست چرا اين كليد هميشه در را نمى‌گشايد يا دير مى‌گشايد؟ در حالى كه آياتى كه دعا را كليد اجابت مى‌شمرد از شمول اطلاق بهره‌مند است؛ در يك جا مى‌فرمايد:

«ادْعُونِى أَسْتَجِبْ لَكُم‌»؛ مرا بخوانيد تا (دعاى) شما را اجابت كنم» [٣] در جاى ديگر مى‌فرمايد: «وَ إِذا سَأَلَكَ عِبادى عَنِّى فَإِنِّى قَريبٌ أُجيبُ دَعْوَةَ الدَّاعِ إِذا دَعان‌»؛ و هنگامى كه بندگان من، از تو درباره من سؤال كنند، (بگو:) من نزديكم؛ دعاى دعاكننده را، به هنگامى كه مرا مى‌خواند، پاسخ مى‌گويم». [٤]

[١]. «شآبيب» جمع «شؤبوب» بر وزن «بهلول» به معناى رگبار و بارش تند است و گاه به معناى هر گونه شدت مى‌آيد.

[٢]. كافى، ج ٢، ص ٢٦٨، ح ٢.

[٣]. غافر، آيه ٦٠.

[٤]. بقره، آيه ١٨٦.