پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٥٦٩ - شرح و تفسير خزانهدار ديگران مباش

آن گاه امام عليه السلام در ادامه سخن به دومين توصيه خود پرداخته مى‌فرمايد: «پس براى تأمين زندگى نهايت تلاش و كوششت را داشته باش»؛ (فَاسْعَ فِي كَدْحِكَ‌).

اين چيزى است كه در بسيارى از روايات اسلامى بر آن تأكيد شده تا آنجا كه در حديث معروف نبوى مى‌خوانيم: «مَلْعُونٌ مَنْ أَلْقَى كَلَّهُ عَلَى النَّاسِ؛ كسى كه سربار مردم باشد ملعون و رانده شده دربار خداست». [١]

اگر همه مسلمانان به ويژه جوانان به اين دستور عمل كنند كه هيچ كسى جز افراد از كار افتاده محتاج ديگران نباشد، به يقين جامعه اسلامى به پيشرفت‌هاى مهمى نايل مى‌شود حتى كشورهاى اسلامى نيز نبايد سربار كشورهاى غير مسلمان باشند كه نتيجه‌اى جز ذلت به بار نمى‌آورد.

بعضى از شارحان نهج‌البلاغه، اين جمله را طور ديگرى تفسير كرده‌اند و گفته‌اند منظور اين است كه در راه انفاق، تلاش و كوشش كن و واژه «كدح» را به معناى آنچه را كه انسان براى آن زحمت كشيده تفسير كرده‌اند كه در اين صورت اين فقره مقدمه‌اى براى بيان جمله بعد خواهد بود؛ ولى تفسير اوّل صحيح‌تر به نظر مى‌رسد.

آن گاه امام عليه السلام به بيان توصيه سوم پرداخته مى‌فرمايد: « (از آنچه به دست مى‌آورى در راه خدا انفاق كن و) انباردار ديگران مباش»؛ (وَ لَا تَكُنْ خَازِناً لِغَيْرِكَ).

اشاره به اينكه آنها كه از افزوده‌هاى اموال خويش انفاق نمى‌كنند و سعى در اندوختن آن دارند، بيچارگانى هستند كه تلاش خود را صرف در نگهدارى اموال براى وارثان مى‌كنند و در قيامت، حسابش بر آنها و در دنيا لذتش براى ديگران است؛ همان وارثانى كه گاه كمترين اعتنايى به مورِث خود ندارند و عمل خيرى براى او انجام نمى‌دهند، بلكه گاه از او نكوهش مى‌كنند كه آنچه برايشان به ارث گذاشته كافى نيست. حتى اگر وارثان افراد نيكى باشند و از آن در طريق طاعت‌

[١]. كافى، ج ٥، ص ٧٢، ح ٧.