پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٤٧٣ - شرح و تفسير سبب نگاشتن نامه

هر مصيبتى و هر درد و رنجى به تو برسد گويى به من رسيده حتى اگر مرگ دامنت را بگيرد گويى دامن مرا گرفته است، چون همه چيز خود را در تو مى‌بينم و تو تمام هستى منى. به هر حال اين اهتمام امام عليه السلام به امر فرزندش انگيزه اصلى بيان اين وصيّت‌نامه طولانى كه مجموعه‌اى است از بهترين اندرزها و هدايت‌ها در زمينه توحيد، معاد، آداب زندگى، آداب تهذيب نفس و راه و رسم درست زيستن در جامعه و از آنجا كه امام عليه السلام به مقتضاى حديث معروف «أَنَا وَ عَلِيٌّ أَبَوَا هَذِهِ الْأُمَّة» [١] پدر تمام امّت است، مخاطب در اين وصيّت‌نامه در واقع همه امّتند.

جمله «إِنْ أَنَا بَقِيتُ لَكَ أَوْ فَنِيتُ‌» اشاره به جاودانگى محتواى اين نامه است و در واقع چنين است با اينكه بيش از هزار سال بر آن گذشته كاملا تازه و شاداب، بالنده و پربار است و مصداق روشنى است از آيه شريفه «كَشَجَرَةٍ طَيِّبَةٍ أَصْلُهَا ثَابِتٌ وَ فَرْعُهَا فِى السَّمَاءِ* تُؤْتِى أُكُلَهَا كُلَّ حِينٍ بِإِذْنِ رَبِّهَا». [٢]

[١]. بحار الانوار، ج ١٦، ص ٩٥.

[٢]. ابراهيم، آيه ٢٤ و ٢٥.