به شورش مردم بر ضد وى و منتهى به قتل او شد و نيز درباره پيمان شكنى طلحه و زبير و قيام آنها بر ضد امير مؤمنان على عليه السلام و همچنين داستان بيعت عمومى مردم با امير مؤمنان عليه السلام در بخشهاى پيشين به قدر كافى بحث كرده‌ايم. [١]

داستان نوشتن نامه از سوى امام عليه السلام به مردم كوفه داستان پر پيچ و خمى است؛ ابن ابى الحديد در شرح نهج‌البلاغه خود اشاره فشرده‌اى به آن دارد و خلاصه آن را در زير مطالعه مى‌كنيد:

او از محمد بن اسحاق نقل مى‌كند كه امام عليه السلام محمد بن جعفر و محمد بن ابى‌بكر را به كوفه فرستاد تا مردم را براى كمك به على عليه السلام آماده كنند. جمعى نزد ابو موسى اشعرى كه فرماندار كوفه بود و پس از قتل عثمان، امام عليه السلام او را ابقا نموده بود، رفتند و نظر وى را براى يارى به امام عليه السلام جويا شدند.

ابوموسى (كه مرد خبيثى بود خباثت خود را در اينجا آشكار ساخت و) گفت:

اگر راه آخرت را مى‌پوييد در خانه بنشينيد و اگر طالب دنيا هستيد با اين دو نفر حركت كنيد لذا مردم از همراهى با فرستادگان امام عليه السلام خوددارى كردند.

فرستادگان امام عليه السلام نزد ابوموسى رفته و به او اعتراض كردند ولى ابوموسى (با نهايت تعجب) به آنها پاسخ داد: بيعت عثمان هنوز به گردن من و شما باقى است؛ اگر قرار باشد مبارزه كنيم بايد از قاتلين عثمان شروع كنيم.

[١]. داستان قتل عثمان و جنگ جمل و ريشه‌ها و عوامل و پيامدهاى آن، داستان بسيار پرماجرا و طولانى است كه ما در مجلدات سابق اين مجموعه، به بخشهاى مهمى از آن اشاره كرديم و اكنون فهرستى از آن را براى خوانندگان بر مى‌شماريم تا با مراجعه به آن نسبت به تمام جوانب داستان آشنا شوند:

١. علل شورش مسلمين بر ضد عثمان، ج ١، ص ٣٧١ تا ٣٧٦.

٢. ماجراى جنگ جمل، ج ١، ص ٣٨٩ تا ٣٩١.

٣. قتل عثمان و عدم دخالت امير مؤمنان در آن و نقش طلحه و زبير در تحريك مردم، ج ٢، ص ٣٠.

٤. تحليل ديگرى درباره قتل عثمان، ج ٢، ص ٢٣٢ تا ٢٤١.

٥. نقش طلحه و زبير در ماجراى جنگ جمل، ج ٢، ص ٢٥١.

٦. كارهايى كه از عثمان سر زد و سبب خشم مردم شد، ج ٢، ص ٤٨٨.

٧. بحث ديگرى درباره نقش طلحه در تحريك مردم به قتل عثمان، ج ٦، ص ٥٢٧.