كه سعد (فرستاده امير مؤمنان على عليه السلام) گفته است كه تو به او دشنام داده‌اى و تهديد كرده‌اى و بر اثر كبر و غرور اجازه ملاقات به او نداده‌اى. چه چيز تو را به اين تكبر فرا خوانده در حالى كه رسول خدا صلى الله عليه و آله فرمود: بزرگى شايسته ذات پاك خداست و هر كس در اين امر با خدا به منازعه برخيزد خدا او را در هم مى‌شكند؟

(اضافه بر اين) سعد به من خبر داده كه تو انواع مختلف غذاها را در روز واحد بر سر سفره خود حاضر مى‌كنى و همه روز بدن خود را با روغن مخصوص چرب مى‌كنى (كه در واقع نوعى وسيله آرايش آن روز بود). [١]

سپس امام عليه السلام به او دستور صدقه در راه خدا و كمك به ضعفا و فقرا مى‌دهد و همچنين به او مى‌فرمايد: سخنان تو سخنان نيكان است اما عملت عمل خاطيان و گنهكاران. اگر واقعاً چنين باشد به خود ستم كردى و اعمالت را بر باد دادى .... [٢]

با توجّه به آنچه در بالا آمد به سراغ تفسير نامه مطابق آنچه مرحوم سيد رضى آورده است مى‌رويم. امام عليه السلام نخست چهار دستور ضمن عباراتى كوتاه و پر معنا به زياد مى‌دهد ابتدا مى‌فرمايد: « (اى زياد) اسراف را كنار بگذار و ميانه‌روى را پيشه نما»؛ (فَدَعِ الْإِسْرَافَ مُقْتَصِداً).

اشاره به سفره‌هاى رنگين زياد و تجمّل‌پرستى اوست كه اين كار براى همه مسلمانان نكوهيده است مخصوصاً براى حاكمان و منصوبين از طرف آنها.

البته اسراف منحصر به زياده روى در غذا و امثال آن نيست، بلكه زياده‌روى در همه چيز در اسلام نكوهش شده است حتى در عبادات كه گاهى سبب خستگى و بى‌ميلى نسبت به اطاعت و عبادت مى‌شود.

[١]. درباره استفاده از انواع روغن‌ها (و كرمها) براى نرم كردن موها و صورت و بدن و آنچه در آن زمان معمول بوده و آنچه مستحب و مكروه است، مرحوم صاحب وسائل در وسائل الشيعه در جلد اوّل كه از باب ١٠٢ آداب الحمام شروع مى‌شود، روايات فراوانى ذكر كرده است و از تعبير امام عليه السلام در عبارت بالا بر مى‌آيد كه زياده‌روى در اين كار برنامه افراد ثروتمند و متنعم بوده است.

[٢]. اين مضمون را بلاذرى در انساب الاشراف و ابن ابى الحديد در شرح نهج‌البلاغه خود (ج ١٦، ص ١٩٦) آورده‌اند.