پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ١٨٩ - ٢ اخلاق اسلامى در برابر دشمنان

گروهى از عوام خدعه و نيرنگهاى معاويه را ديدند و نتايج آن را بررسى كردند در حالى كه على عليه السلام مرتكب هيچ يك از آنها نشد به واسطه كوتاهى عقل و قلت علم و دانش تصور كردند اين دليل بر برترى سياست معاويه بر سياست على عليه السلام است. [١]

نكته مهمّى كه نبايد از آن غفلت كرد اين است كه على عليه السلام- و تمام مردان الهى- مهمترين هدفشان حفظ ارزش‌ها بود و حتى آن را بر پيروزى در ميدان جنگ ترجيح مى‌دادند؛ زيرا پيروزى موقتى بود و حفظ ارزش‌ها ماندگار است و اگر با اين ديد به برنامه‌هاى انبيا و اوليا نگاه كنيم پاسخ بسيارى از سؤالات روشن مى‌شود.

بعضى سؤال مى‌كنند چرا هنگامى كه عمرو عاص و بصر بن ارطاة در زير شمشير على عليه السلام قرار گرفته بود، حضرت به زندگانى اين دو موجود كثيف و خونخوار پايان نداد، زيرا آنها پيراهن خود را بالا زده بودند و عورت خود را نمايان ساخته بودند. پاسخش اين است كه امام عليه السلام حفظ ارزشها را بر اين امور مقدم مى‌داشت و اين يك مكتب عالى الهى و انسانى است كه ممكن است بسيارى آن را برنتابند.

در دنياى امروز سخن از حفظ ارزش‌ها در ميدان جنگ، زياد به ميان مى‌آيد؛ ولى بسيارى از سلاح‌ها جزء سلاح‌هاى ممنوعه شمرده مى‌شود و دستوراتى درباره عدم حمله به غير نظاميان و رفتار انسانى با اسيران داده شده است؛ ولى همان گونه كه بارها و بارها در تاريخ معاصر ديده‌ايم، به هنگام عمل هيچ يك از آنها به رسميّت شناخته نمى‌شود. با سلاحهاى كشتار جمعى مانند بمب اتم و سلاحهاى شيميايى گروه زيادى از انسانها را مى‌كشند و غير نظاميان را به خاك و خون مى‌كشند واسيران جنگى را زير بدترين شكنجه‌ها قرار مى‌دهند و مى‌توان‌

[١]. شرح نهج‌البلاغه علّامه تسترى، ج ١٣، ص ٥١٤.