پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٧٤ - ٢ اشعث بن قيس كيست؟

قابل توجّه اينكه نصر بن مزاحم در كتاب صفين مى‌نويسد: «هنگامى كه امام عليه السلام اين نامه را به اشعث نوشت (او كه داراى سوابق سويى بود) به ياران خود گفت: نامه امام عليه السلام من را در وحشت فرو برد، او مى‌خواهد اموال آذربايجان را از من مطالبه كند من ناچارم به سوى معاويه بروم. يارانش به او گفتند اگر بميرى براى تو از اين بهتر است. آيا شهر خود و جمعيت خويش را رها مى‌كنى و دنباله رو اهل شام مى‌شوى؟ اشعث به اشتباه خود پى برد و سرانجام نزد امام عليه السلام آمد و در كوفه زندگى كرد». [١]

٢. اشعث بن قيس كيست؟

در ذيل خطبه ١٩ در جلد اوّل همين مجموعه كه امام عليه السلام سخنان تندى در آن خطبه به اشعث بن قيس فرموده بود شرح حال اشعث را نوشته‌ايم.

نام اصلى او معدى كرب بود و به مناسبت موهاى ژوليده و فرفرى كه داشت او را اشعث مى‌ناميدند؛ تا آنجا كه اسم اصلى او به فراموشى سپرده شد و اين نام بر وى ماند.

او داراى سوابق سوء بسيارى است؛ در زمان جاهليّت مرتكب جناياتى شد و از سوى قبيله دشمن اسير گشت و با پرداختن غرامّت سنگينى از سوى قومش آزاد شد.

تاريخ تاريك زندگى او نشان مى‌دهد كه او از منافقان بود و در عصر حكومت على عليه السلام به گفته بعضى از مورخان سرچشمه‌هاى اصلى تمام مفاسد جامعه اسلامى بود. او با عمرو عاص در مسأله ايجاد نفاق در صفوف ياران على عليه السلام در جنگ صفين همكارى كرد.

اشعث بن قيس در زمان عثمان به حكومت آذربايجان منصوب شد و امام عليه السلام‌

[١]. شرح نهج‌البلاغه علامه تسترى، ج ٨، ص ٧.