پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٦٨١ - شرح و تفسير بيست و هشت اندرز ديگر

جمع باشند، هر چند تفسير نخست مناسب‌تر به نظر مى‌رسد.

بيستم. «و نه هر فرصتى مورد استفاده قرار مى‌گيرد»؛ (وَ لَا كُلُّ فُرْصَةٍ تُصَابُ).

يعنى اگر فرصتى از دست تو رفت زياد غمگين نباش، زيرا گاه فرصت چنان غافلگيرانه است كه انسان موفق به بهره‌گيرى از آن نمى‌شود، هر چند بايد نهايت كوشش را براى استفاده از فرصت‌ها به خرج داد و اگر مردم مى‌توانستند از همه فرصت‌ها بدون فوت وقت استفاده كنند چهره زندگى بشر بسيار با وضع فعلى متفاوت بود.

اين كلام نورانى درس بزرگى به ما مى‌دهد، زيرا بسيار ديده‌ايم افرادى يك عمر براى فرصتى كه از دست داده‌اند غصه مى‌خورند و مى‌گويند: اگر فلان روز فلان كار را كرده بوديم چنين و چنان مى‌شد و اى كاش بيدار بوديم و اين فرصت را از دست نمى‌داديم. آنها به جاى اينكه به آينده بپردازند دائما اندوه گذشته را مى‌خورند.

بيست و يكم. امام عليه السلام در اين توصيه خود به موضوع مهم ديگرى اشاره كرده و مى‌فرمايد: «گاه مى‌شود كه شخص بينا به خطا مى‌رود و نابينا به مقصد مى‌رسد»؛ (وَ رُبَّمَا أَخْطَأَ الْبَصِيرُ قَصْدَهُ، وَ أَصَابَ الْأَعْمَى‌ رُشْدَهُ).

اشاره به اينكه در مورد كارهاى افراد آگاه نيز بينديش و مپندار هميشه آنها بدون ارتكاب خطا راه صواب را مى‌پويند. و نيز درباره كارهاى ناآگاهان بينديش و نپندار كه هميشه آنها راه خطا را مى‌پويند. اى بسا بر اثر عواملى به نتيجه مطلوبى برسند كه بينايان نرسيده‌اند.

در روايتى از امام على بن موسى الرضا عليهما السلام مى‌خوانيم كه از پدرانش از جدش رسول خدا صلى الله عليه و آله چنين نقل كرد: «كَلِمَتَانِ غَرِيبَتَانِ فَاحْتَمِلُوهُمَا كَلِمَةُ حِكْمَةٍ مِنْ سَفِيهٍ فَاقْبَلُوهَا وَ كَلِمَةُ سَفَهٍ مِنْ حَكِيمٍ فَاغْفِرُوهَا؛ دو سخن شگفت‌آور است: سخن حكمت آميزى كه از سفيهى صادر شود آن را بپذيريد و سخن سفيهانه‌اى كه از