پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٥٨٦ - شرح و تفسير درهاى توبه و دعا به روى تو گشوده است

تنهايى توفيق رسيدن به خواسته خود را ندارم. در اينجاست كه دست به دامان شخص بزرگ و آبرومندى مى‌شوم كه به اذن اللَّه در پيشگاه خدا براى من شفاعت كند؛ مثلًا برادران يوسف بعد از آن همه جنايت درباره برادر خود احساس كردند گناهشان به قدرى عظيم است كه نمى‌توانند مستقيما عفو خود را بخواهند؛ لذا دست به دامن پدر شدند و گفتند: «يا أَبانَا اسْتَغْفِرْ لَنا ذُنُوبَنا إِنَّا كُنَّا خاطِئين‌». [١]

سپس امام عليه السلام بعد از مسأله دعا به سراغ مسأله توبه مى‌پردازد و با تعبيراتى بسيار گويا و پر معنا لطف الهى را به گنه‌كاران توبه‌كار شرح مى‌دهد و در هشت جمله بر آن تأكيد مى‌ورزد.

١. «خداوند در صورتى كه مرتكب بدى شوى تو را از توبه مانع نشده (و درهاى آن را به روى تو گشوده است)»؛ (وَ لَمْ يَمْنَعْكَ إِنْ أَسَأْتَ مِنَ التَّوْبَةِ).

٢. «در كيفر تو تعجيل نكرده (و آن را به موجب اينكه ممكن است توبه كنى به تأخير انداخته)»؛ (وَ لَمْ يُعَاجِلْكَ بِالنِّقْمَةِ).

٣. «هرگز تو را به سبب توبه و انابه سرزنش نمى‌كند (آن گونه كه انتقام جويان توبه كاران را زير رگبار ملامت و سرزنش قرار مى‌دهند)»؛ (وَ لَمْ يُعَيِّرْكَ بِالْإِنَابَةِ).

٤. «حتى در آنجا كه رسوايى سزاوار توست تو را رسوا نساخته (آن گونه كه تنگ‌نظران بى‌گذشت فورا اقدام به رسوا سازى و افشاگرى درباره خطاكاران مى‌كنند)»؛ (وَ لَمْ يَفْضَحْكَ حَيْثُ الْفَضِيحَةُ بِكَ أَوْلَى‌).

٥. «و در قبول توبه بر تو سخت نگرفته است (آن گونه كه معمول افراد كوتاه نظر است)»؛ (وَ لَمْ يُشَدِّدْ عَلَيْكَ فِي قَبُولِ الْإِنَابَةِ).

٦. «در محاسبه جرايمِ تو دقت و مو شكافى نكرده (بلكه به آسانى از آن گذشته است)»؛ (وَ لَمْ يُنَاقِشْكَ‌ [٢] بِالْجَرِيمَةِ).

[١]. يوسف، آيه ٩٧.

[٢]. «لم يناقشك» از ريشه «مناقشه» به معناى دقت و سخت‌گيرى در حساب است و به همين جهت به مناظره و مباحثه دقيق، مناقشه گفته مى‌شود.