پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٥٠٥ - نكته علوم نافع و غير نافع

وَ مَا خَلَاهُنَّ فَهُوَ فَضْلٌ؛ علم تنها در سه چيز است: نشانه‌هاى روشن (در مسائل مربوط به خدا شناسى و مبدأ و معاد) و علم مربوط به احكام الهى و واجبات و علوم مربوط به امور اخلاقى و سنّت‌ها و مستحبات و غير آن اضافى است». [١]

البتّه علوم و دانش‌هايى كه به عمران و آبادى دنياى مردم كمك مى‌كند و آنها را از فقر و بيمارى و مشكلات ديگر رهايى مى‌بخشد اينها نيز از علوم مفيدند، زيرا در واقع مقدمه‌اى براى آن سه گروه از علوم نافعند.

قسم سوم از علوم، علوم زيان‌بار است؛ مانند علم سحر و شعبده و علوم مربوط به توليد مواد حرام مانند شراب و مواد مخدر. در دنياى امروز ما، اين علوم فراوان‌تر از گذشته است؛ علومى كه تهيّه وسائل كشتار جمعى را به بشر مى‌آموزد مانند بمب اتم، سلاح‌هاى مرگبار شيميايى و امثال آن اين گونه علوم آموختن و فرا گرفتنش از نظر اسلام حرام است، چرا كه به عنوان مقدّمه حرام محسوب مى‌شود.

نكته علوم نافع و غير نافع‌

شك نيست كه علم و دانش نور و روشنايى است؛ ولى در عين حال چنين نيست كه همه علوم مطلوب و مفيد باشد.

همان گونه كه در وصيّت‌نامه بالا آمده است، امام عليه السلام علوم را به سه گونه تقسيم مى‌كند:

علومى كه براى زندگى انسان‌ها نافع است، گاه جنبه معنوى دارد؛ مانند علم به معارف دينى و احكام و اخلاق انسانى و گاه جنبه مادى دارد؛ مانند تمام علومى كه براى زندگى مادى انسان‌ها لازم است نظير علم پزشكى، كشاورزى، فنون‌

[١]. كافى، ج ١، ص ٣٢، ح ١.