پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٣٦٠ - شرح و تفسير هشدارهاى پى در پى

نيست؛ پيران به جوانى باز نمى‌گردند و جوانان به كودكى؛ بنابراين در واقع هر لحظه براى انسان مرگى است و حيات جديدى، مرگى كه بازگشت در آن تصور نمى‌شود.

امام عليه السلام بعد از بيان مشكلات مرگ و پايان زندگى و حوادث هولناكى كه انسان در پيش دارد به سراغ شرح دوزخ و عذاب دردناك و گوناگون آن مى‌پردازد و مى‌فرمايد: « (اى بندگان خدا) بر حذر باشيد از آتشى كه عمقش زياد، حرارتش شديد و عذابش پيوسته تجديد مى‌شود»؛ (فَاحْذَرُوا نَاراً قَعْرُهَا بَعِيدٌ وَ حَرُّهَا شَدِيدٌ، وَعَذَابُهَا جَدِيدٌ).

درباره عمق آتش دوزخ همين بس كه در حديثى آمده است: پيغمبر اكرم صلى الله عليه و آله با جمعى از اصحابش در مسجد نشسته بودند ناگهان صداى عظيمى شنيدند و متوحش شدند. پيغمبر فرمود: «أ تعرفون ما هذه الهدة؛ مى‌دانيد اين صداى عظيم مربوط به چيست؟» عرض كردند: خدا و رسولش آگاه‌ترند، فرمود: «حجر القى من اعلى جهنم منذ سبعين سنة الان وصل الى قعرها؛ قطعه سنگى بود كه از فراز جهنم هفتاد سال پيش سقوط كرده بود و الان به قعر دوزخ رسيد و اين صدا از آنجاست». [١]

و در مورد شدت آتش دوزخ همين بس كه در حديثى آمده است، آتش دوزخ را هفتاد بار خاموش كردند كه به صورت آتش دنيا در آمد؛ «إِنَّ نَارَكُمْ هَذِهِ جُزْءٌ مِنْ سَبْعِينَ جُزْءاً مِنْ نَارِ جَهَنَّمَ وَ قَدْ أُطْفِئَتْ سَبْعِينَ مَرَّةً بِالْمَاءِ ثُمَّ الْتَهَبَتْ وَ لَوْ لَا ذَلِكَ مَا اسْتَطَاعَ آدَمِيٌّ أَنْ يُطِيقَهَا». [٢]

درباره عذاب‌هاى جديد و تازه دوزخ قرآن مجيد بيان روشنى دارد؛ مى‌فرمايد: «كُلَّما نَضِجَتْ جُلُودُهُمْ بَدَّلْناهُمْ جُلُوداً غَيْرَها لِيَذُوقُوا الْعَذاب‌؛ هر گاه‌

[١]. منهاج البرائة، ج ١٩، ص ٨٩ شبيه همين معنا در عوالى اللئالى، ج ١، ص ٢٨٠ آمده است.

[٢]. بحارالانوار، ج ٨، ص ٢٨٨، ح ٢١.