پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢٤٣ - نكته اسلام و اهل ذمه

نكته اسلام و اهل ذمه‌

رابطه اسلام و مسلمين را با غير مسلمانان مى‌توان در چهار صورت خلاصه كرد

١. اهل ذمه: آنها صاحبان كتب آسمانى هستند كه در داخل كشورهاى اسلامى به صورت اقليتى مذهبى زندگى مى‌كنند هر گاه آنها تظاهر بر خلاف قوانين اسلام نكنند و به مسلمين احترام بگذارند مسلمانان نيز موظّفند آنها را محترم بشمارند.

حكومت اسلامى نيز موظف است جان و مال و ناموس آنها را حفظ كند. ذمه به معناى پيمان است در واقع آنها پيمان هم‌زيستى مسالمت آميز با مسلمين دارند كه يكى از شرايطش پرداختن ماليات كوچك و مختصرى است به نام «جزيه» كه در برابر اين وجه مختصر؛ حكومت اسلامى خدمات مهمى را در مورد آنها متعهد است و همان گونه كه در نامه بالا ديديم، امير مؤمنان على عليه السلام نامه اعتراض آميزى به فرماندارش در مناطقى كه اهل ذمه بودند مى‌نويسد و او را دعوت به خوش‌رفتارى با آنها مى‌كند.

احكام اهل ذمه در كتب فقهى در ذيل كتاب جهاد به صورت گسترده آمده است.

٢. كفار حربى: آنها همان گونه كه از نامشان پيداست كسانى هستند كه در حال جنگ با مسلمانانند و به همين دليل نه تنها احترامى ندارند بلكه مسلمانان مأمور به جهاد در مقابل آنان هستند.

احكام كفار حربى نيز در فقه اسلام در كتاب الجهاد به طور مشروح آمده است.

٣. كفار معاهد: آنهايى هستند كه در داخل كشورهاى اسلامى زندگى نمى‌كنند ولى روابطى با مسلمانان از نظر تجارى، سياسى و امثال آن دارند و حقوق يكديگر را محترم مى‌شمارند. مصداق بارز آن زمان ماست؛ تمام كشورهايى كه‌