قرآن مجيد مى‌فرمايد: «وَ إِنْ جَنَحُوا لِلسَّلْمِ فَاجْنَحْ لَها وَ تَوَكَّلْ عَلَى اللَّهِ إِنَّهُ هُوَ السَّميعُ الْعَليمُ»؛ و اگر تمايل به صلح نشان دهند، تو نيز از در صلح درآى؛ و بر خدا توكل كن، كه او شنوا و داناست». [١]

سپس در دومين، سومين و چهارمين دستور مى‌افزايد: «صبح و عصر كه هوا خنك است، لشكر را به حركت درآور و به هنگام گرمى روز به آنها استراحت ده و در پيمودن راه آرامش و رفاه لشكر را در نظر بگير»؛ (وَ سِرِ الْبَرْدَيْنِ‌ [٢]، وَ غَوِّرْ [٣] بِالنَّاسِ، رَفِّهْ‌ [٤] فِي السَّيْرِ).

بديهى است هر گاه لشكر عجولانه و با شتاب به سوى ميدان حركت كند و ملاحظه سرما و گرما و استراحت را ننمايد، هنگامى كه وارد ميدان مى‌شود خسته و ناتوان است و پيكار با دشمن براى او بسيار دشوار.

آن گاه در پنجمين و ششمين دستور مى‌فرمايد: «در ابتداى شب حركت مكن چرا كه خداوند شب را وسيله آرامش قرار داده و آنرا براى توقّف تعيين نموده نه كوچ كردن، بنابراين شب هنگام بدنت را آرام ساز و مركب‌ها را نيز آسوده بگذار و پس از توقف به هنگام سحر يا وقتى كه سپيده مى‌دمد به يارى خدا حركت نما»؛ (وَ لَا تَسِرْ أَوَّلَ اللَّيْلِ، فَإِنَّ اللَّهَ جَعَلَهُ سَكَناً، وَ قَدَّرَهُ مُقَاماً لَا ظَعْناً، فَأَرِحْ فِيهِ بَدَنَكَ، رَوِّحْ ظَهْرَكَ. فَإِذَا وَقَفْتَ حِينَ يَنْبَطِحُ‌ [٥] السَّحَرُ، أَوْ حِينَ يَنْفَجِرُ الْفَجْرُ، فَسِرْ

[١]. انفال، آيه ٦١.

[٢]. «بردين» تثنيه «برد» به معناى سرماست و اشاره به صبح و عصر است كه هوا نسبتاً خنك‌تر است.

[٣]. «غوّر» از ماده «غور» بر وزن «قول» در منابع لغت دو معنا براى آن ذكر شده است: نخست خوابيدن در نيمه روز كه گاه از آن تعبير به قيلوله مى‌شود و دوم فرو رفتن در باطن و عمق چيزى است و در جمله بالا معناى اوّل اراده شده است و گاه اين واژه به معناى حمله و غارت كردن نيز بكار رفته است.

[٤]. «رفّه» از ريشه «ترفيه» و از ريشه «رفوه» به معناى آسايش و راحت بودن زندگى گرفته شده و رفاه نيز به عنوان يكى از مصدرهاى اين واژه ذكر شده است.

[٥]. «ينبطح» از ريشه «بطح» بر وزن «فتح» به معناى گستردن است و جمله «ينبطح السحر» به معناى‌گسترش سحرگاهان و آشكار شدن نشانه‌هاى آن است. اين واژه گاه به معناى دراز كشيدن در روى زمين نيز آمده است.