عرفاى اسلامى صفات خدا را ـ به حسب مفاد ظاهرى آنها ـ به صفات لطف و قهر تقسيم كرده اند، زيرا آنچه كه از اسم «رحمان» و« رحيم» و «غفور» و «حليم» به ذهن خطور مى كند، با آنچه از «قاهر» و «جبار» و «منتقم» وارد ذهن ما مى شود، كاملاً فرق دارد و در ادعيه براى خدا اسمايى به نام «قاصم الجبارين» و «مُبير الظالمين» وارد شده و هر يك از آنها براى خود مظاهر و مجالى دارد، همچنان كه «أرحم الراحمين» براى خود تجلى گاهى مى طلبد و نكته قابل توجه اين است كه بخش مهمى از آيات قرآن، با اسمايى پايان مى پذيرد كه كاملاً با مضمون آيه، هماهنگ است، مثلاً آن جا كه قرآن درباره دزد سخن مى گويد و دستور مى دهد دست او را ببرند، در پايان آيه از اسم عزيز وحكيم بهره مى گيرد; چنان كه مى فرمايد:

(وَالسّارِقُ وَ السّارِقَة فاقْطَعُوا أَيْدِيَهُما جَزاءً بِما كَسبا نَكالاً مِنَ اللّهِ وَاللّهُ عزيزٌ حَكيمٌ).(مائده/٣٨)

«دست مرد و زن دزد را ببريد، به خاطر كيفر عملى كه انجام داده اند وعبرتى از جانب